F-22 Raptor — Lockheed Martin-ის მიერ წარმოებული ამერიკის შეერთებული შტატების ერთადგილიანი, ორ ძრავიანი სტელსის სისტემის მეხუთე თაობის გამანადგურებელი თვითმფრინავი, რომელიც შეიქმნა 1980-იან წლებში გამოშვებული F-15 Eagle-ს შესაცვლელად. აშშ-ის შეიარაღებაში შევიდა 2000-იან წლებში, მხოლოდ 187 F-22 არის შეკვეთილი. მისი ექსპორტი აკრძალულია, მიუხედევად იმისა, რომ იაპონიამ, ისრაელმა და ავსტრალიამ ინტერესი გამოიჩინა.

V-22-მა პირველი გაფრენა 1989 წელს განახორციელა და დაიწყო ტესტირებისა და ალტერნატიული დიზაინის ძიების ხანგრძლივი პროცესი; სამხედრო სამსახურისთვის განკუთვნილი მსოფლიოში პირველი კონვერტოპლანის აგებასთან დაკავშირებული კომპლექსურობისა და სირთულეების გადაწყვეტას წლები დასჭირდა. აშშ-ის საზღვაო ქვეითთა კორპუსმა პილოტების წვრთნა Osprey-სთვის 2000 წელს დაიწყო, ხოლო თვითმფრინავები 2007 წელს მიიღო. V-22 ავსებს და ფაქტობრივად ჩაანაცვლებს CH-46 Sea Knight შვეულმფრენს. Osprey-ის მეორე ოპერატორმა აშშ-ის სამხედრო-საჰაერო ძალებმა მიიღო თვითმფრინავის მათი ვერსიები 2009 წელს.

სტელსის სისტემის გამანადგურებელ-ბომბდამშენი]] სტელსი ან სტელსის თვითმფრინავი — თვითმფრინავი, რომელიც იყენებს სტელსის ტექნოლოგიას, რათა არ მოხვდეს რადიოლოკაციური დეტექტირების ქვეშ, შეზღუდოს ხილვადობა ინფრაწითელი გამოსხივების, ვიზუალური, აუდიო და რადიო სიხშირეების დიაპაზონებში. სტელსის ტექნოლოგიის განვითარება გერმანიაში დაიწყო მეორე მსოფლიო ომის დროს. სტელსის თვითმფრინავის თანამედროვე ცნობილ მაგალითებს წარმოადგენენ აშშ-ის F-117 Nighthawk (1981–2008), B-2 Spirit Stealth Bomber, F-22 Raptor, და F-35 Lightning II, აღნიშვნის ღირსია ინდო/რუსული ПАК ФА.

2014-10-31 · …საერთაშორისო არასამთავრო ორგანიზაციის “Batumi Raptor Count”-ის ორგანიზებით ყოველწლიურად ხდება „ბათუმის სამიგრაციო ძაბრის“ ტერიტორიაზე ფრინველების აღწერა და კვლევა. ფრინველთა გადაფრენის საველე სამუშაოებში ბიოლოგიის მე-2 კურსისა და ეკოლოგიის მე-3…

მაქსიმალური სიჩქარე : 1 930 კმ/სთ იხილეთ აგრეთვე * X-35 * F-22 Raptor * ზოგიერთი მრავალფუნქციური საბრძოლო თვითმფრინავი რესურსები ინტერნეტში * JSF-ის ოფიციალური საიტი , ვიდეოები ამ საიტიდან * F-35-ის ჯგუფის ოფიციალური საიტი * JSF-ის გაერთიანებული სამეფოს ჯგუფი * F-35 – სამეფო-საჰაერო ძალები შენიშვნები სქოლიო

ტანო ტატანო, გულწამტანო, უცხოდ მარებო! ზილფო, კავებო, მომკლავებო, ვერსაკარებო, წარბ-წამწამ-თვალნო, მისათვალნო, შემაზარებო, ძოწ-ლალ-ბაგეო, დამდაგეო, სულთწამარებო, პირო მთვარეო, მომიგონე მზისა დარებო! თვალთა ნარგისი, დამდაგისი, შეგშვენის მწველად, ყელსა ბროლისა, უტოლებსა, გველი გყვა მცველად, გეხსნეს ხალები, მაკრძალები, ამარტის ველად, ნარინჯნი ორნი, ტოლნი, სწორნი, მიქმოდენ ხელად, მიწვევენ შენად შესამკობლად, დამამწარებო! ალვაო, გესხნეს ორნი ნორჩნი მოსარხეველნი, მკლავნი მომკლავნი, თითნი თლილნი მოსახვეველნი, ზარიფსა წელსა დაეკვირნეს ქვეყანად მვლელნი, ოდეს გნახვიდი, შევიმატნი ათასნი წელნი.

სამოქალაქო თვითმფრინავებია: სატრანსპორტო (სამგზავრო, სატვირთოსამგზავრო, სატვირთო), სპორტული, სარეკორდო (აფრენისა და ფრენის სიჩქარეთა, სიმაღლის, სიშორის რეკორდების დასამყარებლად), ტურისტული, ადმინისტრაციული, სასწავლო-სატრანსპორტო, სასოფლო-სამეურნეო, სპეციალური დანიშნულების (მაგალითად, სამაშველო სამუშაოებისათვის, ტელემართული) და ექსპერიმენტული თვითმფრინავები. სამხედრო თვითმფრინავების დანიშნულებაა საჰაერო სამიზნეების, მიწისზედა (საზღვაო) ობიექტების განადგურება ან სხვა საბრძოლო დავალებათა შესრულება.

ქართული საისტორიო მწერლობის ძეგლები ---- ჟამთააღმწერელი - "ასწლოვანი მატიანე" ტექსტები * 1959 - ჟამთააღმწერელი - "ასწლოვანი მატიანე" - სიმონ ყაუხჩიშვილის გამოცემა * 2008 - ჟამთააღმწერელი - "ასწლოვანი მატიანე" - როინ მეტრეველის გამოცემა პუბლიკაციები * 1849 - ქართლის ცხოვრება - ნაწილი I - ბროსეს გამოცემა * 1897 - ქართლის ცხოვრება - ტომი II - ზ. ჭიჭინაძის გამოცემა * 1906 - ქართლის ცხოვრება მარიამ დედოფლის ვარიანტი - ე. თაყაიშვილის გამოცემა * 1959 - ქართლის ცხოვრება - ტომი II - ს. ყაუხჩიშვილის რედაქციით * 2008 - "ქართლის ცხოვრება" - რ. მეტრეველის რედაქციით

ამჟამად თბილისის მეტროში 22 სადგურია განლაგებული ორ ხაზზე — დიდუბე-სამგორისა და საბურთალოს ხაზები. ხაზების საერთო სიგრძეა 26,4 კმ.

F-16 აქვს შიდა M61 Vulcan ტიპის ქვემეხი და 11 სამაგრი სხვადასხვა ტიპის რაკეტების, ბომბებისა და საწვავის ავზების დასამონტაჟებლად. გარდა აშშ-ის საჰაერო ძალების აქტიური, სარეზერვო და საჰაერო ეროვნული დაცვის დანაყოფებისა, თვითმფრინავს იყენებს აშშ-ის საჰაერო ძალების საჰაერო სადემოსტრაციო ჯგუფი,აშშ-ის საჰაერო ძალების ქუხილის ჩიტები, და აშშ-ის სამხედრო-საზღვაო ძალები როგორც მოწინააღმდეგე/აგრესორ თვითმფრინავს. აშშ-ის გარდა F-16 კიდევ 25 ერის საჰაერო ძალებში მსახურობს. სქოლიო

აშშ-ის საჰაერო ძალებმა F-117 შეიარაღებიდან მოხსნა 2008 წლის 22 აპრილს, ძირითადად F-22 Raptor-ის მიღების , ხოლო მომავალში F-35 Lightning II-ის მიღების გეგმების გამო.

ისინი ჭეშმარიტ გზაზე დგანან თავიანთი უფლის მეოხებით და ისინი ნეტარნი არიან. სხვა * „როცა ღამემ დაფარა იგი, მან დაინახა ვარსკვლავი და შესძახა: აი ჩემი ღმერთი!მაგრამ ვარსკვლავი გაქრა და მან თქვა: მე არ მიყვარს რაც ქრება. როდესაც დაინახა ამომავალი მთვარე, მან თქვა: აი ჩემი ღმერთი, მაგრამ მთვარეც თვალს მიეფარა. როდესაც მზე ამოიწვერა აღმოსავლეთით, მან შესძახა: აი ჩემი ღმერთი-ის ყველაზე დიდია!

* MicroProse-მა 1987 წელს გამოუშვა ვიდეოთამაში Project Stealth Fighter , შემდეგ 1988/1990 წელს — მემკვიდრე F-19 Stealth Fighter ; ორივე F-19-ის შესაძლებლობების გამოსახვით, Testor Corporation-ის მოდელის კომპლექტზე დაყრდნობილი სახვითი ხელოვნებით. * Alabama Air National Guard-ის 117th Intelligence Squadron F-19A Specter-ს ესკადრილიის ემბლემაზე იყენებს. სქოლიო დამატებითი ლიტერატურა * გარე ბმულები * Non-Standard DOD Aircraft Designations: Lockheed Martin F-117 Nighthawk * "Missing" USAF/DOD Aircraft Designations

1991 წლის 15 აგვისტომდე, McDonnell Douglas-მა, საფრენი მიზნების მიღწევის შემდეგ პროგრამა დაასრულა; F-15 STOL/MTD-მა მიაღწია შთამბეჭდავ შედეგებს: * გაფრენის ვექტორული რეჟიმი -ზე დაბალ სიჩქარეებამდე * გაფრენის გარბენის 25%-ით შემცირება * -ის ასაფრენ-დასაჯდომ ზოლზე დაჯდომა, სტანდარტული F-15-ის -თან შედარებით * ფრენისას thrust reversal სწრაფი შენელებისათვის STOL/MTD-ის შედეგებმა ხელი შეუწყო Advanced Tactical Fighter-ის პროგრამისათვის მოთხოვნების ჩამოყალიბებას, რომლის შედეგადაც შეიქმნა F-22.

Terminator-ის ეკიპაჟი ხუთ კაცს შეადგენს: მანქანის მეთაური, მძღოლი, მსროლელი და ორი გრენადმტყორცნელის ოპერატორი. ეკიპაჟი NBC დაცვით არის უზრუნველყოფილი — გადარჩენა რადიაციული, ქიმიური და ბიოლოგიური იარაღის წინააღმდეგ. ოფციურად, BMPT-ს შეიძლება დაემონტაჟოს ნაღმსაწმენდი მოწყობილობები, მაგ. KMT-7 ან KMT-8 ნაღმთვლელები. T-72 ტანკების BMPT-ად გადაკეთებაც შესაძლებელია. BMPT-72 Terminator 2 BMPT-72 „Terminator 2" — წინამორბედის გაუმჯობესებული ვარიანტი. T-72-ის კორპუსზე შეიქმნა, სადაც კოშკი „Terminator"-ის მოდულითა და შეიარაღებით ჩანაცვლდა.

რს-122 — ქართული წარმოების ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა. სისტემა წარმოადგენს საბჭოთა წარმოების მსოფლიოში ფართოდ გავრცელებული БМ-21 "Град"-ის ქართულ ვერსიას. განკუთვნილია მოწინააღმდეგის ცოცხალი ძალის, ჯავშანტექნიკის, საარტილერიო ბატარეების, გამაგრებული ობიექტების, სამეთაურო პუნქტების და საფორტიფიკაციო ნაგებობების გასანადგურებლად. შექმნის ისტორია შექმნილია 2011 წელს საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს დაქვემდებარებაში მყოფი სახელმწიფო სამხედრო სამეცნიერო-ტექნიკური ცენტრი „დელტა“-ს მიერ რომელსაც ექვემდებარება ექვსი სამეცნიერო-კვლევითი ინსტიტუტი და თბილისის საავიაციო ქარხანა.

თვითმფრინავი გამოფენაზე Bird of Prey 2003 წლის 16 ივლისს National Museum of the United States Air Force-ში განათავსეს — Wright-Patterson Air Force Base-ზე, დეიტონის მახლობლად, ოჰაიოს შტატი. ამჟამად გამოფენა მუზეუმის Modern Flight Gallery-ში მიმდინარეობს, F-22 Raptor-ის ზემოთ. მახასიათებლები * ეკიპაჟი: 1 * სიგრძე: 14.22 მ. * ფრთებს შორის მანძილი: 6.91 მ. * სიმაღლე: 2.82 მ. * ფრთების ფართობი: 20.4 მ 2 (სავარაუდო) * მაქსიმალური ასაფრენი წონა: 3 356 კგ. * ძრავების რაოდენობა და ტიპი: 1, Pratt & Whitney Canada JT15D-5C ტურბოფანური ძრავა ** ძრავის წევა: 14.2 კნ.

Cy-35 — რუსეთის ერთ-ერთ თანამედროვე გამანადგურებლად ითვლება, რომელსაც 4++ თაობას მიაკუთვნებენ. რუსი კონსტრუქტორები ირწმუნებიან, რომ ის არაფრით ჩამორჩება მე-5 თაობის ამერიკულ F-22 Raptor-ს , გარდა სტელსის ტექნოლოგიისა. მართლაც Cy-35-ს, F22-ისა თუ F-35-ებისგან განსხვავებით შეიარაღება ფრთებისა და ფიუზელაჟის ქვეშ,პილონებზე ჰკიდია, რაც ზრდის ამ გამანადგურებლის რადიოლოკაციურ შემჩნევედაობას. ვიზუალურად ახალი რუსული Cy-35 სხვა არაფერია, თუ არა 30 წლის საბჭოთა სამხედრო-საჰაერო ძალების შეიარაღებაში მიღებული სუ-27 ტიპის გამანადგურებელი. სქოლიო

კოალიციამ გამოიყენა სტრატეგიული ბომბდამშენები (B-1B Lancer), გამანადგურებლები (F-22 Raptor — ეს იყო მისი საბრძოლო დებიუტი) და „ ტომაჰავკის “ ტიპის რაკეტები. ლიბიის ფრონტი: „Odyssey Lightning“ აშშ-ის ანტიტერორისტული კამპანია ჩრდილოეთ აფრიკაშიც გააქტიურდა. 2015 წელს განხორციელებული წერტილოვანი დარტყმების შემდეგ, 2016 წელს აშშ-მა ლიბიაში დაიწყო ოპერაცია „Odyssey Lightning“. ამ საჰაერო კამპანიის მიზანი იყო ლიბიის ეროვნული თანხმობის მთავრობის (GNA) მხარდაჭერა ქალაქ სირტში გამაგრებული ISIS-ის მებრძოლების წინააღმდეგ.

Lockheed Martin X-44 MANTA (Multi-Axis No-Tail Aircraft)— ამერიკული კონცეპტუალური თვითმფრინავის დიზაინი Lockheed Martin-ის მიერ, რომელიც შესწავლილ იქნა NASA-ს და აშშ-ის საჰაერო ძალების მიერ. X-44 MANTA განკუთვნილი იყო სრული yaw, pitch და roll უფლებამოსილების ტესტირებისთვის კუდის გარეშე (ჰორიზონტალური ან ვერტიკალური) გარეშე. თვითმფრინავის კონტროლი დაეყრდნობოდა მხოლოდ 3D ბიძგის ვექტორიზაციას. თვითმფრინავის დიზაინი წარმოიშვა F-22 Raptor-დან და ხასიათდებოდა გაწელილი დელტა ფრთით კუდის ზედაპირების გარეშე.

რუსი საავიაციო ექსპერტები აცხადებენ, რომ არატრადიციულმა დიზაინმა, რადარული შთანმთქმელი მასალების (RAM) გამოყენებამ და შიდა იარაღმა უზრუნველყო რადარული კვეთის ფართობი (RCS) 0.3 მ²-ზე ნაკლები ოდენობით, რაც შედარებადია F-22 Raptor-ის რუსულ შეფასებებთან. RCS ეცემა 0.001 მ²-მდე პლაზმური ფარის გამოყენებით. ორი Lyul'ka Saturn AL-41F ფორსირებული ტურბოვენტილატორული ძრავა გამოიმუშავებდა 177 კნ ბიძგს, რაც MFI-ს ანიჭებდა მაქსიმალურ სიჩქარეს 2.35 მახს. ძრავები არის ცვლადი ციკლის, რამაც გაზარდა ზეგახმოვანი მშრალი ბიძგი და თვითმფრინავს საშუალება მისცა შეესრულებინა ზეგახმოვანი კვეთა 1.5 მახზე.

Raptor არის თხევადი ჟანგბადითა და თხევადი მეთანით საწვავით მომუშავე სრული ნაკადის ეტაპობრივი წვის ციკლის ძრავების ახალი ოჯახი, რომელიც ემსახურება Starship-ის გაშვების სისტემის პირველ და მეორე ეტაპებს. შემუშავების ვერსიები გამოსცადეს 2016 წლის ბოლოს, და ძრავა პირველად აფრინდა 2019 წელს, რამაც Starhopper-ის ხომალდი 20 მ (66 ფუტი) სიმაღლეზე ააფრინა.

Ramon Calleros, an artillery operator with Delta Battery, 2nd Battalion, 14th Marine Regiment, assigned to the III Marine Expeditionary Force, observes as a launcher turns into firing 140327-M-GZ082-047.jpg File:White Sands Missile Range Museum-38 (8327999952).jpg File:HIMARS DA-SD-07-43938.jpg რესურსები ინტერნეტში * M142 HIMARS Lockheed Martin High Mobility Artillery Rocket System(Army recognition) * High Mobility Artillery Rocket System (HIMARS) * Lockheed-Martin: HIMARS * DoD Press Release on Proposed HIMARS Sale to Singapore * Information about M26/M30/M31 MLRS rockets on designation-systems.net * MERX Release on Proposed HIMARS to the Canadian Forces in 2010 * Use of HIMARS system suspended in Afghanistan after 12 civilians killed by 300m targeting error იხილეთ აგრეთვე *M270 (ზალპური ცეცხლის რეაქტიული სისტემა) *ATACMS სქოლიო

ამ პროგრამის ფარგლებში კომპანიამ Ling-Temco-Vought შექმნა MGM-52 Lance ბალისტიკური რაკეტის მყარ საწვავზე მომუშავე ანალოგი, მარკით T-22. მას გააჩნდა ახალი, ლაზერულ გიროსკოპზე დაფუძნებული ინერციული სანავიგაციო სისტემა, რომელმაც უპრეცედენტო სიზუსტე აჩვენა. 1978 წელს თავდაცვის მოწინავე კვლევითი პროექტების სააგენტომ (DARPA) დაიწყო სადემონსტრაციო პროგრამა Assault Breaker ტექნოლოგიისთვის, რომლის მიზანი იყო ზუსტი სარაკეტო თავდასხმის განხორციელება შორ მანძილზე მყოფ მოძრავი ჯავშანსატანკო ქვედანაყოფებზე.

სნაიპერული შაშხანა * AT-4 Spigot * Carl Gustav სპეციალური დანიშნულების რაზმი * AGS-17 Automatic grenade launcher * RPG-75 Rocket-propelled grenade * SIG-Sauer SSG 3000 საბრძოლო ტანკი * T-72M1 - 30 * T-72M2 Moderna - მხოლოდ რამდენიმე, საცდელი ვერსია ჯავშანტრანსპორტიორი * BVP-2 - 91 - ქვეითთა ​​საბრძოლო მანქანა * BVP-1 - 162 - ქვეითთა ​​საბრძოლო მანქანა * BPsV - 71 - სადაზვერვო მანქანა * OT-90 - 66 - ჯავშანტრანსპორტიორი * Aligator 4x4 - 42 - მსუბუქად შეჯავშნილი მანქანა (რამდენიმე ვერსია) * Tatrapan 6x6 - 70 - მსუბუქად შეჯავშნილი მანქანა (რამდენიმე ვერსია) * MaxxPro (გადასცა აშშ-ის არმიამ) * Iveco LMV - 10 - მსუბუქად შეჯავშნილი მანქანა, მე-5 სპეციალური დანიშნულების რაზმი * BAE RG-32M - 7 - მსუბუქად შეჯავშნილი მანქანა ს აღმოსავლეთში.]] არტილერია * D-30 122 მმ - 25 * RM-70 MODULAR - 26 * ShKH Zuzana 155 მმ – 16 სამხედრო სატვირთო მანქანა * AKTIS * MAN HX * Tatra 815 (რამდენიმე ვერსია) * Praga V3S მსუბუქი მაღალი გამავლობის მანქანა * Land Rover Defender 110 SW * UAZ-469 - 200 (to be replaced) * Nissan Navara, Nissan Pathfinder * Mercedes-Benz G-Class * Humvee - 5th Special Forces Regiment მსუბუქი განაღმვითი ტექნიკა * Božena 4 * Božena 3 * BELARTY UOS 155 * SVO self-propelled mine-clearing charges launching system ხიდგამდები * AM-50 * MT-55 * PM-55 * PMS TATRA 815 სადესანტო მანქანები * PTS (amphibious vehicle) * BRDM-2 * OT-64 სამხედრო სასწრაფო სამედიცინო დახმარება * AKTIS * AMB-S * Volkswagen Transporter (T4) * Mercedes-Benz G-Class ევაკუატორი * VPV * VT-72 * VT-55 * AV-15 საჰაერო თავდაცვის სისტემა * SA-6 Gainful - 4 batteries * SA-10 Grumble - 1 battery * SA-18 Grouse საჰაერო ძალები * Mikoyan-Gurevich MiG-29 Fulcrum - 12 (NATO-ს მოდერნიზებული) * Aero L-39 Albatros - 8 (NATO-ს მოდერნიზებული) * Antonov An-26 Curl - 1 (NATO-ს მოდერნიზებული) * Let L-410 Turbolet - 7 (NATO-ს მოდერნიზებული) * Mil Mi-17 Hip-H - 10 (NATO-ს მოდერნიზებული) შენიშვნა -- ინფორმაიცია 01.

მეორე მსოფლიო ომის დროს საზღვაო ძალების მოწინავე თვითმფრინავები იყო Grumman F4F Wildcat, Grumman F6F Hellcat, Chance Vought F4U Corsair, Douglas SBD Dauntless და Grumman TBF Avenger. საზღვაო ძალების ავიაცია ცივი ომის ხანაშიც მნიშვნელოვან როლს ასრულებდა იმდროინდელ დაპირისპირებებში; თვითმფრინავები F-4 Phantom II და F-14 Tomcat ცივი ომის ეპოქის სამხედრო ხატებად იქცნენ. დღეისთვის საზღვაო ძალების ძირითადი გამანადგურებელი და მოიერიშე თვითმფრინავებია მრავალამოცანიანი F/A-18C/D „ჰორნეტი“ და F/A-18E/F „სუპერ-ჰორნეტი“.