Hades — Roguelike და ARPG ჟანრის ინდი-ვიდეო თამაში, რომელიც შექმნა და გამოაქვეყნა ამერიკულმა კომპანია Supergiant Games-მა 2020 წლის სექტემბერში Microsoft Windows, macOS-სა და Nintendo Switch-ზე. მოგვიანებით 2021 წლის აგვისტოში თამაში ხელმისაწვდომი გახდა PlayStation 4-ზე, PlayStation 5-ზე, Xbox One-სა და Xbox Series X/S-ზე. მოთამაშე აკონტროლებს ზაგრეუსს, ჰადესის შვილს, რომელიც ცდილობს გაიქცეს ქვესკნელიდან და ავიდეს ოლიმპოს მთაზე, რაშიც ეხმარებიან სხვა ღმერთები. ყოველ დაბრკოლებაზე მოთამაშეს უწევს შეებრძოლოს მონსტრებს.

ჰადესი ( ან , ) — ქთონური ღვთაება ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში, ქვესკნელის მბრძანებელი, მცენარის ძირთა და წიაღის სიმდიდრეთა უხილავი მეუფე. კრონოსის და რეას ძე, (ჰესიოდე, თეოგონია), ზევსის და პოსეიდონის ძმა. ტიტანების დამხობის შემდეგ ძმებმა ძალაუფლება გაიყვეს და ქვესკნელი ჰადესს ერგო. მიცვალებულთა სულების სამეფოს განაგებდა თავის ცოლთან პერსეფონესთან ერთად. ჰადესის წმინდა მცენარეებია კვიპაროზი და ნარგიზი. მსხვერპლად სწირავდნენ შავ ცხვარს.

იდუმალებით მოცული ღმერთი ჰადესი იშვიათად თუ გამოჩნდებოდა დედამიწაზე. მას უჩინმაჩინის მუზარადიც ჰქონდა, რომელიც კიკლოპებმა გამოუჭედეს.

ბრუნება სრულად ჰადეს-ი, ჰადეს-ის (ა), მრ. რ. არ აქვს

ლოგოსი. წელიწდეული ელინოლოგიასა და ლათინისტიკაში 4, 2018 ევრიპიდე ჰეკაბე პროლოგი სცენის სიღრმიდან გამოდის პოლიდოროსის აჩრდილი. პოლიდოროსის აჩრდილი ბნელი კარიბჭე და ლანდების განსასვენები, სადაც ღმერთთაგან განრიდებით მეფობს ჰადესი, მეფე კისევსის ასულის ძემ, პოლიდოროსმა, ჰეკაბეს ვაჟმა, მივატოვე და აქ მოვედი. მე მამაჩემმა, პრიამოსმა, შეშინებულმა ელინთა შუბი როს უქადდა განადგურებას ფრიგიულ ქალაქს, განმარიდა ტროას სამეფოს და გადამმალა მეგობართან, პოლიმესტორთან, რომელიც ხნულებს ხერსონესის ველებზე ავლებს და ბედაურთა მოყვარულ ხალხს მართავს მახვილით.

ჰომეროსი არ იცნობს ჰელიოსის ეტლსა და რაშებს, არც მის ოქროს სასახლეს, არც ოქროს ნავსა და აღმოსავლეთით მოქცევას. იცის, რომ ოკეანის ნაკად-უბეში (ლიმნეში) იწყება მისი ციური გზა, ქვეყნიერების მანათობლის სხივი ყველგან და ყველაფერში აღწევს (პანდერკეს, -კეტეს, „ყოვლის მხილველი“ ჰომ, ესქ, ანთ) ამიტომ გასაგებია, რომ ფიცისა და პირობის დადებისას, როდესაც კი სამართალს ახსენებენ, ჰელიოსს უხმობენ, როგორც ღმერთს, რომელიც ყველა სიღრმეს ჭვრეტს. იგი მზიური, ნათელი, კეთილი ღმერთია. მხოლოდ მან და ჰეკატემ შეამჩნიეს, რომ პერსეფონე ჰადესმა გაიტაცა და დემეტრეს უთხრა, ქვესკნელშიაო.

, მარმარილო. ოლიმპიის არქეოლოგ. მუზეუმი ]] ჰერმესი ( ) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში ზევსისა და მაიას (ატლანტის ასული) ძე (ჰესიოდე). ჭკვიანი, გამჭრიახი, მოხერხებული ჰერმესი ღმერთების ნების მაცნეა. ზევსის შიკრიკი და მისივე ნების აღმსრულებელი, ყველა საქმის კეთილად დამაგვირგვინებელი და ბედნიერებისა და კეთილდღობის მომნიჭებელი (ჰომეროსი). იგი მიცვალებულთა სულებს აცილებს ჰადესში, შეუძლია სიზმრებისა და ძილის მოგვრა, ამიტომაც იყო, რომ მას ძილის წინ ზედაშეს სწირავდნენ. ჰერმესს მიაწერენ ქნარის (დაბადებისთანავე არტახებიდან გამომძვრალა და აპოლონის ნახირიდან 50 ძროხა მოუპარავს.

უაკ 338.22 რ-738 ი.როდონაია. ლ.თედეშვილის ნაშრომზე: საქმიანი პროცესების ანალიზი და

საქართველოში სათევზაო ბადეს უმთავრესად სელის ბოჭკოსაგან ამზადებდნენ. ძველი ბერძნული საისტორიო მწერლობის მიხედვით, ანტიკურ სამყაროში...

(იხ. სურ.3) გაღმა ნაპირზე მდორეზე რამდენიმე კაცი მოათრევდა მოსასმელ ბადეს (ვაჟა) ციტატების გაშლა

დოდეკათეონის დანარჩენი წევრები ზევსის შვილებად ითვლებიან, რომელთაც სხვადასხვა დედა ჰყავდათ. ამ მხრივ, გამონაკლისია ათენა, რომელიც სხვადასხვა ვერსიის თანახმად, მხოლოდ ზევსისგან იშვა და აფროდიტე, რომელიც კრონოსის მოჭრილი ფალოსისგან იშვა, რომელიც ტიტანებთან შერკინების დროს, ზევსმა ზღვაში გადააგდო. ამას გარდა, ზოგიერთი ვერსიის თანახმად, ჰეფესტოსი ჰერას შვილია - ჰერამ შური იძია ზევსზე, რადგან მან თავისით დაბადა ათენა. პირველი თაობა (კრონიდები) * ზევსი. ზეცის მბრძანებელი. * ჰერა. ზეცის ქალღმერთი. * პოსეიდონი. წყლის ღმერთი. * ჰადესი. მიწისქვეშეთის მბრძანებელი. * დემეტრა. ნაყოფიერების ქალღმერთი.

ტარტაროსი ან ტარტაროზი ( ) — ძელ ბერძნულ მითოლოგიაში ქვესკნელის უბნელესი ნაწილი, შავეთი. ჰესიოდეს მიხედვით, მესამე კოსმოგონიური პრინციპი (გეა-ეროსი-ტარტაროსი). უმძიმეს ცოდვათა დასასჯელი: სამმაგი მწუხრით, პოსეიდონის ნაჭედი სპილენძის კედლითა და ცეცხლის მდინარით (პირიფლეგეთონტით) გარემოცული საიქიო. ჰომეროსთან ტარტაროსი იმდენადვეა დაშორებული დედამიწიდან, რამდენადაც ზეცა, და სიკვდილივით ბნელია. ტარტაროსი ჰადესის ქვედა სკნელია, სადაც ურანოსმა მიაჯაჭვა ციკლოპები და ასხელა გოლიათები (ჰეკატონხეირები), რომლებიც შემდეგ გეას რჩევით ზევსმა ახსნა და მცველებად მიუჩინა ტარტაროსში ჩაყრილ ძლეულ ტიტანებს.

მართლაც, ძლევამოსილმა გმირმა ჰადესის საბალახოებზე აირჩია მსხვერპლად შესაწირი საუკეთესო ხარი, მაგრამ ხარების მწყემსმა გელოტიოსმა ჰერკულესს გადაჭრით უარი გამოუცხადა ხარის დათმობაზე. ჰერკულესმა თავის მძლავარ მკლავებში მოიმწყვდია თავხედი მწყემსი, მაგრად ჩაულეწა გვერდები და, უეჭველია, სიცოცხლეს გამოასალმებდა, რომ დედოფალი პერსეფონე არ მიშველებოდა. ჰადესი წინააღმდეგი იყო ჰერკულესს ჯოჯოხეთის ფხიზელი დარაჯი კერბერი წაეყვანა. საბერძნეთის სახელოვანმა გმირმა იწყინა ჰადესის წინააღმდეგობა და ისეთი ძალით სტყორცნა ისარი, რომ ჯოჯოხეთის მბრძანებელი მხარში დაჭრა.

ჰომეროსი, ჰესიოდე, ჰორაციუსი, ოვიდიუსი, აპოლოდორე და სხვა მეცნიერები თანხმდებიან, რომ ღმერთებმა ის მძიმე დანაშაულებისთვის მკაცრად დასაჯეს, ჰადესთან გაგზავნეს და კლდის დიდ ლოდთან შეაჭიდეს, რომელიც მწვერვალზე უნდა ააგოროს. დიდი ვაივაგლახით აზიდავს, სულს მოითქვამს, ქვა ისევ დაუგორდება, ისევ შეეჭიდება და ასე უსასრულოდ. ჰომეროსი არ ამბობს რისთვის დაისაჯა ასე მძიმედ, მომდევნო დროის ავტორები კი ჩამოთვლიან: ღმერთებს ატყუებდა, გზაში მდიდრებს ძარცვავდა, ზევსი გასცა (როცა ზევსმა ფარულად მოიტაცა მდინარის ღმერთ ასოპოსის ასული ეგინა, იგი სიზიფემ დაასმინა ასოპოსთან) და ა.შ.

პერსეფონე ( ), ზედწოდება — კორე ან კორა ( , ) — ზევსისა და დემეტრას ასული, დედა-ბუნებისა და მიწის წიაღის დიდი ქალღმერთი, ჰადესის ცოლი, აჩრდილთა და ურჩხულთა მრისხანე დედოფალი, ჰადესთან ერთად ზის ბნელეთის ტახტზე, ისმენს სულთა საჩივრებს და აღასრულებს ქმრის განაჩენს. ასეა ჰომეროსთან. ამ თვალსაზრისით, უფრო აქტიურია, ვიდრე ზღვათა მეუფის პოსეიდონის ცოლი ამფიტრიტე. ოდისევსის, ორფევსის, ჰერაკლეს, პეირითოოსის ქვესკნელში მოგზაურობის დროს ქმარზე დიდ როლს ასრულებს.

ცერბერი ან კერბერი , (ბერძნ. Κέρβερος) — ტიფონისა და ექიდნეს ნაშიერი. მიწისქცეშა სამყაროს (ჰადესის) კარების მცველი საშინელი ურჩხული. მას ჰქონდა სამი თავი, მის კისერზე გველები იკლაკნებოდნენ და კუდი ლაშდაღრენილი გველეშაპის თავით უმთავრდებოდა. ცერბერი ჰადესში ყველას უშვებდა, იქიდან კი — არავის. მხოლოდ ერთადერთმა — ორფეოსმა შეძლო ჯადოსნური სიმღერით დაეძინებინა კერბერი და გამოპარულიყო მიწისქვეშეთიდან. ჰერაკლეს გმირობა ს მეფე, ევრისთევსს]] მიკენეს მეფემ — ევრისთევსმა დაავალა ჰერაკლეს ჰადესიდან კერბერის ამოყვანა.

ისინი ჩავიდნენ ტენარეს კონცხის ხვრელიდან ან ატიკის ჩასასვლელიდან და დიდი ჯაფით მიაღწიეს დედოფალთან, მაგრამ ჰადესმა გაიგო და გმირებს ლეთას ტახტზე დასხდომა უბრძანა. დასხდნენ და ვეღარ ადგნენ: რგოლებად დახვეულმა დრაკონებმა დააკრეს სამუდამოდ ან ჰადესმა ორივე კლდეზე მიაჯაჭვა. ქვესკნელში ჩასულმა ჰერაკლემ იხსნა თესევსი, პეირითოე კი სამუდამოდ ჰადესში დარჩა, რადგან როდესაც ჰერაკლე მიუახლოვდა, მიწა იძრა. სხვა ვერსიით, ჰადესმა კერბერს უბრძანა პეირითოოსის მოკვლა, თესევსი კი კლდეს დააკრა. იხილეთ აგრეთვე * თესევსი ლიტერატურა * გელოვანი ა., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1983, გვ. 395 სქოლიო

პლუტონი ( , ) — ბერძნულ და რომაულ მითოლოგიაში, ქვესკნელისა და სიკვდილის ღმერთის ერთ-ერთი სახელი. კრონოსის და რეას ძე, ზევსის და პოსეიდონის ძმა, პერსეფონეს ქმარი. ძვ. წ. V საუკუნიდან მოყოლებული ეს სახელი დაემატა უძველეს სახელს ჰადესს და საბოლოოდ ჩაანაცვლა იგი. თავის სამეფოსათვის კუშტი და ბნელია ჰადესი. მისი კეთილი, ევფემისტური ზედწოდებანი — ან უძველესი კულტის ნაშთებია, ან ხალხური. მის მიერ ღრმა მიწაში ნაყოფიერების ქალღმერთის გატაცება, ცხადია სიმბოლურია. ლიტერატურა *გელოვანი ალ., „მითოლოგიური ლექსიკონი“, თბილისი, 1983, გვ. 414 სქოლიო

ჰერაკლე ატიკის მხარეში წავიდა, ქალაქ ელევსინში, სადაც ზესკნელისა და ქვესკნელის საიდუმლო ღვთაებრივ ამბებს მენცარი ქურუმები სწვდებოდნენ და განაგებდნენ. ჰერაკლე აქ ეზიარა ჰადესის საიდუმლოებებს ქურუმ ევმოლპოსის შემწეობით, შემდეგ კი წმინდა ადგილებში განიწმინდა იმ ცოდვისაგან, რაც კენტავრების დახოცვით აიკიდა. შავეთის საშინელებათა ხილვის წინ ასე საგანგებოდ საიდუმლო ძალით აღჭურვილი ჰერაკლე პელოპონესში წავიდა, ლაკონიის ქალაქ ტენაროსში, სადაც საიქიოს ჩასასვლელი იწყებოდა. აქედან ჩაჰყვა ქვესკნელის ხვრელის საფეხურებს, სადაც მიუძღვებოდა სულთა მეგზური ჰერმესი, და ბოლოს შავეთში აღმოჩნდა, პლუტონის სასახლის წინ.

ორკუსი ( ) — მიცვალებულთა რომაული ღვთაება, სიკვდილის ღმერთი, ბერძენთა ჰადესის და პლუტონის მსგავსი, ქვესკნელის მბრძანებელი. ის, სავარაუდოდ, თავდაპირველად იყო ქვესკნელის ერთ-ერთი დემონი ან მცირე ღვთაება ეტრუსკებს შორის, მოგვიანებით კი ქვესკნელის მმართველად მიიჩნიეს. მოგვიანებით, ორკუსის გამოსახულება შეერწყა სხვა ღმერთს, დისპატერს, და მოგვიანებით ეს ორივე ღვთაება საბოლოოდ დაიშალა ღმერთის პლუტონის, ბერძნული ჰადესის რომაული ანალოგის გამოსახულებაში. ეტრუსკები გამოსახავდნენ ორკუს წვერიან დემონად, თმით დაფარული და ზოგჯერ ფრთიანი; ამ სულმა ადამიანთა სულები გადაიყვანა შემდგომ ცხოვრებაში.

ექიდნე ( ; გველი, ბოროტი ქალი) — გველქალა, ტარტაროსის და გეას ნაშიერი, ჰიდრას და ქიმერას დედა, ნახევრად ქალწული, ნახევრად გველეშაპი, მტაცებელი და შემაძრწუნებელი არსება, ჰესიოდეს მიხედვით ქრიზაორისა და კალიროეს ნაშობი. ტიფონთან ცხოვრობდა კილიკიის გამოქვაბულში, ჰადესში ან სკითიის ველურ მხარეში და მრავალი ურჩხული შვა: ლერნეს ჰიდრა, ჰადესის ძაღლი ცერბერი, გერიონის ძაღლი ორთროსი, ქიმერქა, სფინქსი, ნემეის ლომი, სკილა, კრომიონის ღორი და სხვა უწმინდურები. გვიანდელ იმითი, რომლის მიხედვითაც ამ ურჩხულ-ქალს ჰერაკლესაგან ჰყავდა შვილები და ერთმა სახელიც კი მიაკუთვნა სკვითიას, სრულიად ხელოვნური ვერსია ჩანს.

რომ მოხვდე გარდაცვლილთა სამეფოში საჭიროა მდინარე სტიქსის ან აქერონის გადალახვა, და რა თქმა უნდა საჭიროა მოხუცი მენავის — ქარონის მომსახურებით სარგებლობა, რომელსაც გადაჰჰყავს მკვდართა სულები. ქარონი არის მოხუცი-ღვთაება, ორი გავლენიანი ღმერთის ერებას — მდინარის ღმერთის და ღამის შვილი. ჰადესმა უბრძანა სამუდამოდ გარდაცვლილთა სულების გადაყვანა, იმ პირობით თუ ისინი მიღებული წესით იქნებიან დასაფლავებულები. ქარონი უმოწყალოდ უბიძგებდა მათ ვინც მოკლებული იყო საფლავს, ისინი ასწლეულობით დაძრწიან მდინარის პირას. ის ასევე გზას უღობავს ცოცხლებსაც რომლებიც ჰადესისა და პერსეფონას სამყოფელში მოისურვებს მისვლას.

პოლ კარტლეჯი წერს, რომ „პელოპონესზე, როგორც ჩანს, არ არსებობდა გარდამავალი ენეოლითური ფაზა“, და ამატებს, რომ ალეპოტრიპას მღვიმეში აღმოჩენილი სპილენძის იარაღები „სასარგებლო ხიდს ქმნის“ ადრეულ ელადურ ეპოქამდე. კავშირი ჰადესთან მითოლოგიური ტრადიციის მიხედვით, ახლომდებარე ტენაროსში მდებარეობდა შესასვლელი ბერძენი სიკვდილის ღმერთის, ჰადესის, მიწისქვეშა სამეფოში, და არქეოლოგების მოსაზრებით, რომლებიც ალეპოტრიპას გათხრებზე მუშაობდნენ, შესაძლებელია, რომ მღვიმეში არსებული სამარხის კულტურული მეხსიერება კლასიკურ პერიოდშიც კი უკავშირდებოდა ტენაროსს.

ორფეოსმა მთელი საბერძნეთი შემოიარა მწუხარე სიმღერების შესრულებით. ბოლოს მან პელოპონესის უკიდურეს წერტილს მიაღწია, მიწისქვეშა სამეფოს კართან. თავისი სიმღერის მეშვეობით მან შეძლო დაერწმუნებინა ქარონი, გადაეყვანა ის სტიქსზე, იქ ყველას გული აუჩუყა სიმღერით, მათ შორის ძაღლ ქერბერსაც (ცერბერი). ჰადესის მეუღლის პერსეფონას შემწეობით, მიაღწია ევრიდიკეს ცოცხალთა სამეფოში დაბრუნების ნებართვას იმ პირობით, რომ მას მთელი გზის განმავლობაში შეუჩერებლად უნდა ემღერა და არ უნდა გაეხედა უკან იმაში დასარწმუნებლად, მოჰყვებოდა თუ არა ცოლი უკან.

ავერნუსი (ლათ. Avernus) — კუმაში, იტალია, არსებული ერთ-ერთი კრატერის ძველი რომაული სახელწოდება, რომელიც კამპანიაში, ნეაპოლის ჩრდილოეთით მდებარეობს. კრატერის წიაღში ტბა ავერნოა, საიდანაც მყრალი, მომწამვლელი ჰაერი ამოდიოდა. ამის გამო ამ ტბას ძველი რომაელები ჰადესში შესასვლელ ერთ-ერთ კარად მიიჩნევდნენ. რესურსები ინტერნეტში * Cyclopædia (1728) სტატია “Averni”. ca:Avern

ჟაძი) და ბრაზილიელი ლუკასის შესახებ, რომლებსაც ერთმანეთი მაროკოში შეუყვარდებათ, მათ მრავალი დაბრკოლების გადალახვა უწევთ ერთად ყოფნისთვის, თუმცა მათი სიყვარული ყველაფერს სძლევს, მანამდე კი გამოჩნდება ლუკასის 20 წლის კლონი ლეო, რომელსაც ჰადე შეუყვრდება, ჰადეს ქმართან, საიდთან(დალტონ ვიგი) ჰყავს ქალიშვილი კადიჰა (კარლა დიასი) (პორტ. ხადიჯა) ლუკასს კი ცოლთან მაისასთან (დანიელა ესკობარი) ქალიშვილი მელი (დებორა ფალაბელა).

ქარონს პლუტონის მთვარესაც უწოდებენ, რადგან, ისევე როგორც დედამიწის გარდა სხვა პლანეტებს, პლუტონსაც გააჩნია თანამგზავრი (მთვარე), რომელზეც ისეთივე კრატერებია, როგორც დედამიწისეულ მთვარეზე. „მთვარე ქარონი“ ზომით პლუტონის ნახევარია და დედამიწის დროით 6,5 დღეს ანდომებს სრული ბრუნით შემოვლას პლუტონის გარშემო. „ქარონი“ ასევე ძველ ბერძნულ მითოლოგიაშიც გვხვდება. იგი მოხუცია ცეცხლოვანი თვალებითა და ჭუჭყიანი თეთრი სამოსით, რომელიც ნავში ზის და გარდაცვლილთა სულები ჰადესის სამფლობელოში გადაჰყავს, თუმცა აუცილებლად საფასურით. ეს ხვედრი მას ჰადესმა მიუსაჯა.

წელიწადში სამჯერ (24 აგვისტოს, 5 ოქტომბერს და 8 ნოემბერს) ქვებს გამოალაგებდნენ. მენების მუდმივ, საერთო საცხოვრებლად მიწისქვეშეთი მიაჩნდათ და ამიტომ პოეტები მანად ხშირად მიწისქვეშა სამყაროს (ჰადესს, საიქიოს) მოიხსენიებდნენ ხოლმე. სქოლიო

ეთრა ( კრიალა ცა, ნათელი ამინდი) — ტროიძენის მეფის პიტთევსის ასული, ეგეოსის ცოლი, თესევსის დედა (ეგეოსის ან პოსეიდონისაგან). ეგეოსი მასთან მცირე ხანს დარჩა, ათენს გაბრუნდა. ფეხმძიმე ქალი დიდხანს იყო მარტო მამისეულ სახლში. მერე როდესაც თესევსმა მშვენიერი ელენე მოიტაცა, დედას ჩააბარა, თვითონ კი პირითოოსს გაჰყვა ქვესკნელში - მისთვის პერსეფონეს მოსატაცებლად - ჰადესმა გმირები დააბა. სანამ თესევსი იქ იყო მიჯაჭვული, ძმებმა კასტორმა და პოლიდევკემ ელენე დააბრუნეს, მაშინ მას სპარტაში გაჰყვა ეთრა, როგორც მხევალი ან ტყვედ წაიყვანეს. შემდეგ ელენემ ეთრა ტროაშიც იახლა.

სინოპე ( ), იუპიტერ IX — ციური სხეული, პლანეტა იუპიტერის ბუნებრივი თანამგზავრი, რომელიც შედის პასიფაეს ჯგუფში. აღმოჩენა თანამგზავრი აღმოაჩინა 1914 წლის ივლისში ამერიკელმა ასტრონომმა სეტ ბარნს ნიკოლსონმა ლიკის ობსერვატორიაში. 1975 წელს სახელი ეწოდა ნიმფა სინოპეს სახელი ბერძნული მითოლოგიიდან. მანამდე, მისი აღნიშვნა იყო იუპიტერი IX. 1955-1975 წლებში თანამგზავრს ზოგჯერ „ჰადესს“ უწოდებდნენ. სინოპი იყო იუპიტერის ყველაზე ცნობილი თანამგზავრი 1999 და 2000 წლებში პლანეტის 12 თანამგზავრის აღმოჩენამდე, რომელთაგან ორი შესაძლოა იუპიტერისგან უფრო შორს იყოს ვიდრე სინოპე.

ღვიძლის გლუვი ენდოპლაზმური ბადე შეიცავს დეტოკსიკაციურ ფერმენტებს, რომლებიც აუვნებლებენ როგორც უჯრედში ქიმიური გარდაქმნის დროს წარმოქმნილ ტოქსიკურ ნივთიერებებს, ასევე მედიკამენტებსა და სხვადასხვა ეგზოტოქსინებს. ენდოპლაზმური ბადის ფერმენტები ტოქსიკურ ნივთიერებებს ჰიდროფილურ ფერმენტებად გარდაქმნიან. ისინი წყალში აბსოლუტურად ხსნადი ხდებიან და თირკმელებით ავდილად გამოიდევნებიან. გლუვი ენდოპლაზმური ბადე გადამწყვეთ როლს თამაშობს კალციუმის უჯრედშიდა ნორმალური კონცენტრაციის შენარჩუნებაში.

საკუთარი სახელი ბადე შეიძლება აღნიშნავდეს: * ბადე — ნიგერიაში მცხოვრები ხალხი * ბადე — თვალედი (ცხრილისებრი) ქსოვილი * ბადე — მავთულის მეტნაკლებად მეჩხერი ქსოვილი * ბადე — პოლიგრაფიაში იგივეა, რაც რასტრი

დედამიწის გრადუსთა ბადე — მერიდიანებისა და პარალელების სისტემა გეოგრაფიულ რუკებზე და გლობუსებზე. გრადუსთა ბადის მეშვეობით ხდება დედამიწის ზედაპირის წერტილთა გეოგრაფიული კოორდინატების — გრძედისა და განედის — ათვლა. მოცემული მერიდიანის ყოველ წერტილს ერთი და იგივე გრძედი აქვს, ხოლო პარალელთა წერტილებს — ერთი და იგივე განედი. გეოდეზიაში დედამიწის ფიგურად მიჩნეულია შეკუმშული ბრუნვის ელიფსოიდი, რომელზედაც მერიდიანები დედამიწის პოლუსებზე გამავალ ელიფსებს წარმოადგენენ, ხოლო პარალელები მცირე წრეებია, რომელთა სიბრტყეები დედამიწის ბრუნვის ღერძის პერპენდიკულარული და დედამიწის ეკვატორის პარალელურია.

აპოლონმა აღმოაჩინა, რომ არსებობს კიდევ ორი წრეწირი, რომლებიც ერთმანეთს არ კვეთს, C4 და C5, რომლებიც ეხება ყველა პირველ სამ წრეწირს — მათ აპოლონის წრეწირებს უწოდებენ (იხ. დეკარტის თეორემა). აპოლონის ორი წრეწირის დამატებით საწყის სამთან, მიღებთ ხუთ წრეწირს. * ვიღებთ ერთ-ერთ აპოლონის წრეწირს, ვთქვათ C4-ს. ის მხებია C1 და C2-ის, შესაბამისად, წრეწირთა სამეულს C4, C1 და C2 აქვს საკუთარი ორი აპოლონის წრეწირი. ერთ-ერთი მათგანია C3, მეორე კი ახალი წრეწირია — C6. * მსგავსად შეგვიძლია ავაგოთ შემდეგ ახალი წრეწირი C7, რომელი მხებია C4, C2 და C3-ის, და კიდევ ერთი წრეწირი C8 სამეულისგან C4, C3 და C1.

შენ, მამაჩემო, რად დარდობ, რამ დაგისველა თვალები? ან შენ სადა ხარ, დედილო, რომ ლექსი გამაბედვინო?! რად არ ჭიხვინებს ვეება ლაფშა, ლაგამის მკვნეტავი? ჰეი, ბავშვობის დღეებო, დაბრუნდებოდეთ ნეტავი! რა კარგი იყო ბარდნალა, ბარდნალელების ბორანი, ვარდებიანი ბარდნარი, ბულბულთა ნაამბორალი!

შიიტური * აბუ ჯა'ფარ მუჰამმად ალ-ქულაინის ალ-ქაფი * აბუ ჯა'ფარ მუჰამმად ატ-ტუსის თაჰზიბ ალ-აჰქამ და ალ-ისთიბსარ * აბუ ჯა'ფარ მუჰამმად ალ-ყუმმის მან ლა იაჰდურუჰუ ლ-ფაყიჰ * მუჰამმად–ბაყირ ალ-მაჯლისის ბიჰარ ალ-ანვარ * მუჰამმად იბნ ალ-ჰასან ალ-'ამილის ვასაილ აშ-ში'ა ჰადის ყუდსი არსებობს ჰადისები, რომლებშიც გადმოცემულია ღმერთის სიტყვა, თუმცა ისინი ყურანში არ არის შესული. ასეთ ჰადისებს ალ–ყუდსი ( ; წმინდა ) ეწოდება. თუმცა ისინიც ღმერთის სიტყვად ითვლება, ისლამის მიხედვით მათ შორის მაინც არსებობს გარკვეული სხვაობები.

ამგვარად, სიკვთებს დიდი რაოდენობით აქვთ ის, რაც ცხოვრებისთვის ესაჭიროებათ, ხოლო წეს-ჩვეულებებს ამისთანას მისდევენ: ღმერთთაგან მხოლოდ ამათ სცემენ პატივს: განსაკუთრებით ჰისტიეს, შემდეგ ზევსსა და გეს. (გე მიაჩნიათ ზევსის ცოლად); ამათ შემდეგ აპლონს, აფროდიტე ურანიას, ჰერაკლეს და არესს. ამათ ყველა სკვითი სცნობს, ხოლო ეგრეთ წოდებული სამეფო სკვითები პოსეჲდონსაც სწირავენ მსხვერპლს. სკვითურად ჰისტეს ეწოდება ტაბიტი, ზევსს, ჩემი აზრით, ძალიან მართებულად, ეწოდება პაპაჲოსი. გეს - აპი, აპოლონს - გოჲტოსიროსი, აფროდიტე ურანიას - არგიმპასა, ხოლო პოსეჲდონს - თაგიმასადასი.

ჰებე ( ) — მარადიული სიჭაბუკის ქალღმერთი, უჭკნობი სინორჩის განსახიერება, ზევსის და ჰერას მშვენიერი ასეული; განიმედეს წინამძღოლია, მასთან ერთად აწვდის ღმერთებს ახალგაზრდობის შემანარჩუნებელ ნექტარს და ამბროზიას. როდესაც ჰერაკლე ცად აამაღლეს ცოლად ჰებე მისცეს. ორი შვილი აჩუქა ზევსის შვილს: ალექსანდრე და ანიკეტე, რომელთაც არაფრით უსახელებიათ სახელით მდიდარი მამა. ამ ქორწინებას კი ჰომეროსიც ადასტურებს. ტროის ომში ჰებე ჰერას ეტლს აწყობს. ჰებეს ტაძარში თუ შეასწრებდა, მონა თავისუფლებას იღებდა. ეს ძალა გაჰყვა ჰებეს რომშიც, სადაც მას იუვენტას ეძახდნენ.

სთვის კვერთხს ჭედავს, რუბენსი. ]] ჰეფესტოსი , ჰეფესტო ( ) — ცეცხლისა და მჭედლობის ღვთაება ძველბერძნულ მითოლოგიაში, ზევსისა და ჰერას ძე, ზოგი ვერსიით (ჰესიოდე) უმამოდ შობილა ჰერასგან. ერთი ვერსიით ჰეფესტოსი დაბადებულა კოჭლი და ულამაზო, რისთვისაც ჰერას ოლიმპიდან გადმოუგდია, მაგრამ ქალღმერთ თეტიდას აუტაცებია და 9 წლამდე აღუზრდია. შურისძიების მიზნით ჰეფესტოსს ჰერასთვის გაუგზავნია თავისი გამოჭედილი ოქროს ტახტი, რომელზეც დაბრძანებული ჰერა ვეღარ ადგებოდა, მაგრამ დიონისეს შეურიგებია დედასთან.

ამის გამო ის ათენიდან წავიდა, რათა ატიკის ველები გაეთავისუფლებინა ველური ხარისგან, რომელიც მარათონის შემოგარენს ანადგურებდა. ეს ხარი ევრისთევსმა ჩამოაყვანინა ჰერაკლეს, მაგრამ მის დანახვაზე ისე შეძრწუნდა, რომ ცხოველი ნებას მიუშვა და მას შემდეგ ამ მიწის განუშორებელ ბოროტებად იქცა. თესევსი მარათონთან შეხვდა მოხუც ქალს, ჰეკალეს, რომელმაც ურჩია მსხვერპლი შეეწირა ზევსისათვის. გმირმაც ყურად იღო ეს რჩევა და გზა განაგრძო. საბოლოოდ, მან მარათონის ხარი იპოვა და ორთაბრძოლისთვის მოემზადა. ხარი გმირისკენ დაიძრა, მაგრამ თესევსმა ის რქებით დაიჭირა, შებოჭა, მოათვინიერა და ათენისკენ ააღებინა გეზი.

მრავალი მათგანი ბუნების ამა თუ იმ მოვლენის უბრალო პერსონიფიკაციაა. ამასთანავე, „თეოგონიაში“ გადმოცემულია მითური ისტორია, თუ როგორ იქცა ძველი ბერძნული წარმოდგენით თავდაპირველად არსებული და ქაოსად წოდებული უკიდეგანო, ცარიელი სივრცე ოლიმპოსელი ზევსის მიერ გარკვეულ წესრიგსა და იერარქიას დამორჩილებულ მრავალფეროვან სამყაროდ. მითურ ამბებს პოეტი ქრონოლოგიური თანმიმდევრობით გვიყვება. პირობითად პოემა შესაძლოა შემდეგ ეპიზოდებად დაიყოს: * 1 — შესავალი: (სტრიქონები 1 — 115). შესავალში პოეტი ხოტბას ასხამს მუზებს და სთხოვს მათ, მოუთხრონ სამყაროსა და ღმერთთა დაბადების შესახებ.

ჰერა ( ) — ძველ ბერძნულ მითოლოგიაში კრონოსისა და რეას უფროსი ასული, ზევსის და და ცოლი; უზენაესი ქალღმერთი, ქორწინებისა და მშობიარობის მფარველი, არესის, ჰეფესტოსის, ჰებეს და ელითიას დედა. ჰომეროსთან ეჭვიანი, ჭირვეული, ბუზღუნა და მზაკვარია. დაუნდობლად სდევნის ზევსის რჩეულებს და შვილებს, განსაკუთრებით მტრობს ჰერაკლეს, რისთვისაც იგი ზევსმა დასაჯა კიდეც: შებოჭა ოქროს ჯაჭვებით და ფეხზე მძიმე გრდემლი დაჰკიდა. ჰერას საშველად მისული ღმერთები განრისხებულმა ზევსმა მიწაზე დაანარცხა. ჰერას თაყვანს სცემდნენ მიკენში, კორინთში, სპარტაში, განსაკუთრებით არგოსში, სადაც მისი მთავარი ტაძარი იდგა.

კვლევები მედეა თავდაპირველად მთვარის ქალღმერთი უნდა ყოფილიყო, კოლხეთიდან საბერძნეთს ჩასული (პრელერი), ან საერთოდ, შუქის ქალღმერთ, ჰერას ხატებადაც მიაჩნიათ, უფრო კი ჯადოქარ კირკეს, დიდ ქალღმერთ ჰეკატეს და მისან აგამედეს უკავშირდება. მედეას და იასონის ცოლქმრული სიყვარუილის ამბავიც და შვილების მოკვდინებაც ევრიპიდეს მოგონილია. ქალღმერთის რანგში აყვანილი ჰეკატეს წრის ღვთაებაა (დერ კლაინე პაულ, 4, 1126), მაგრამ ბოლოს მაინც ჰეროსი ქალის დონეზე დარჩა, როგორც დიდი მკურნალი და ჯადოქარი, ერთგვარი შემაერთებელი ხიდი კოლხეთ-კორინთო-თესალიისა, კორინთელთა მზისა და მთვარის კულტის განსახიერება.

ქაოსი ( < ) — ჰესიოდეს „თეოგონიაში“, უძველესი, უკიდეგანო და უნაპირო სამყაროს პირველი უფორმო სახე, ყოველგვარი სიცოცხლის პირქუში საწყისი. მისგან წარმოიშვა გეა, ტარტაროსი და ეროსი, ერებოსი (წყვდიადი) და ღამე. ღამემ და წყვდიადმა შვეს ეთერი და ჰემერა (დღე), მოგვიანებით ფილოსოფოსების მოძღვრებაში ქაოსს სხვა შინაარსობრივი დატვირთვა მიეცა, კერძოდ, მასში გულისხმობდნენ მოუწესრიგებელ მასას, რისგანაც შემდგომ სამყარო წარმოიშვა. ორფიკული მოძღვრებით, ქაოსი მარადიული დროის (ქრონოსის) ძეა. სხვა ძველი ფილოსოფოსების აზრით კი, ქაოსი პირველსაწყისი წყვდიადიდან წარმოიშვა.

ჰესიოდესთან კი შესაძლოია ეს სახე გამოჩნდა იმავე ორფიკების ჩანართიდან, რომელთაც მოგვიანებით ჰეკატე უაღრესად განადიდეს. აქ (თეოგ. 411-452) ის ტიტან პერსეს (ან პერსეოსის) და ასტერიას ასულია, ან ზევსის და დემეტრეს, ტარტაროზის და ასე შემდეგ. ეს უკანასკნელი უფრო ლოგიკური უნდა იყოს, რადგან თავისი ბუნებით ის უფრო ქვესკნელის, მიწის წიაღის ზარდამცემი ხთონიური ღვთაებაა, ვიდრე ზევსის ნათელი, ამაღლებული შვილები (არტემიდე, ჰებე და სხვა). ამასთან აპოტროფიული ღვთაებაცაა (სიძვისაგან დამცველი). ორფიკული მოძღვრებით, რაც თავისთავად, თეოგონიაშიც ასახულია, ბევრი ფუნქცია ეკისრება.

მათი მოგზაურობის დროს, მათ აწყდება ასების ღმერთი ბალდრი, თორის ძმა, თორის ვაჟები მოდი და მაგნი ეხმარებიან ბიძას, მაგრამ მოკვდებიან კრატოსის და ატრეუსის მიერ. დაახლოებით ამ დროს ატრეუსი ავად ხდება. მისი განკურნების მიზნით, კრატოსმა უნდა დაიბრუნოს თავისი ძველი იარაღი, ქაოსის ხმლები, რათა შეებრძოლოს ჰელჰეიმის არსებებს, რადგან ლევიათანის ცული იქ უსარგებლოა. ხმლების აღებისას ათენა მიდის მასთან და ახსენებს მას თავისი წარსულის შესახებ. კრატოსი მიემგზავრება ჰელში და იპოვის წამალს ტროლის მოკვლით, რომელიც იცავს სამყაროს. მისი განკურნების შემდეგ კრატოსი ატრეუსს ეუბნება, რომ ის ღმერთია.

ჰარი პოტერი და ფენიქსის ორდენში ვკითხულობთ, რომ მან მოკლა ჰარის ნათლია სირიუს ბლექი, წყევლით — ავადა კედავრა. მეშვიდე ნაწილში მან ჰერმიონ გრეინჯერი აწამა, რადგან ეგონა რომ სიმართლეს უმალავდა გრინგოტსისა და გრიფინდორის ხმლის შესახებ. ვოლდემორის გაუჩინარებისას ბელატრისა დაიჭირეს და აზკაბანის ციხეში ჩასვეს. 14 წლის შემდეგ, ვოლდემორის აღზევებისას ის და მისი თანამზრახველი სიკვდილის მხვრელები აზკაბანიდან გაქცევას ახერხებენ, ვოლდემორის დახმარებით. ბელატრისა ამაყობს იმით, რომ იგი ვოლდემორის მსახურია და თავს მის რჩეულად თვლის. აგრეთვე ცნობილია ის, რომ ბელატრისა დრაკო მალფოის დეიდაა, ნარცისა მალფოის და.