Unix shell — ბრძანებების ინტერპრეტატორი, პროგრამა, რომელიც მომხმარებლის მიერ აკრეფილ ბრძანებას განმარტავს ოპერაციული სისტემისთვის გასაგებ ენაზე და გადასცემს მას შესასრულებლად. მისი მეშვეობით მომხმარებელს შეუძლია ბირთვთან ( ) მუშაობა, ბირთვი კი თავის მხრივ, კომპიუტერის პროგრამული მხარის ( ) ფიზიკურ მოწყობილობებთან ( ) დამაკავშირებელი პროგრამაა. მასზე პირდაპირი წვდომის საშუალება, shell-ის გვერდის ავლით, მომხმარებელს არ აქვს.

კომპიუტერის მოწყობილობები : ძირითადი მოწყობილობები : :სისტემური ბლოკი - კლავიატურა - მონიტორი : დამატებითი მოწყობილობები : :პრინტერი - სკანერი - პლოტერი - მოდემი - მაუსი - გრაფიკული პლატა - ხმოვანი პლატა სისტემური პროგრამები : ოპერაციული სისტემები : :MS DOS - GNU - Java OS - Linux - Mac OS X - OS/2 - Palm OS - Unix - Windows : პროგრამული და ოპერაციული გარსები : :Norton Commander - PC Shell : დამხმარე პროგრამები (უტილიტები): :ARJ - DeskLink - ICE - Norton BackUp - PKZIP - SpeedDisk - Stacker გამოყენებითი პროგრამები : ცხრილური პროცესორები : :Lotus – Microsoft Excel - Quattro Pro - SuperCalc : მონაცემთა ბაზების მართვის სისტემები : :DBase - Fox Pro - SQL - Microsoft Access - Microsoft Chart - Paradox - RBase : გრაფიკული რედაქტორები : :Adobe Photoshop - Corel Draw - Paintbrush - gimp : ავტომატიზებული პროექტირების სისტემები : :AutoCad : ინტეგრირებული სისტემები :FrameWork - Open Access - Microsoft Works დაპროგრამების ენები : მანქანური ენები : :ასემბლერი : მაღალი დონის დაპროგრამების ენები : :ადა - ალგოლი - Amiga-E - APL - ASP - ბეისიკი - C - C++ - დელფი - ეიფელი - კობოლი - ფორტრანი - Java - ჯავასკრიპტი - JSP - ლისპი - პასკალი - პერლი - PHP - პითონი - ოკამლ - გრუვი : ინსტრუმენტული სისტემები : :Borland Delphi - Microsoft C - Visual Basic - Eclipse - გრეილსი კომპიუტერული ინდუსტრია : ცნობილი კომპანიები : :Apple – Burroughs - Digital Equipment - IBM - Intel – Microsoft – MITS : ცნობილი მეწარმეები : :პოლ ალენი – ბილ გეიტსი – სტივენ ვოზნიაკი – სტივ ჯობსი : ცნობილი მწარმოებლები : :IBM – Hewlett-Packard – Dell – Compaq – Samsung – Viewsonic – ACER – Asustek – Intel – AMD – APC – LG იხილეთ აგრეთვე *ინფორმატიკა *საინფორმაციო მეცნიერება რესურსები ინტერნეტში *FOLDOC: the Free On-Line Dictionary Of Computing *open-access repository of publications

პროცენტის ნიშანი ასევე გამოიყენება როგორც სპეციალური სიმბოლო, რომელიც სტანდარტული C ბიბლიოთეკის „ფორმატის“ სტრიქონულ ფუნქციებში, როგორიცაა printf და scanf , და ბევრ სხვაში, რომლებიც მსგავს ფორმატის სტრიქონებს იყენებენ, მაგალითად, Linux-ის ბირთვში printk (აფორმებს სტრიქონს და აჩვენებს მას სისტემის კონსოლზე); პროცენტის ნიშანი ანალოგიურად გამოიყენება Unix პროგრამაში (ზოგიერთ შემთხვევაში, ჩაშენებული shell) printf . Oracle Solaris Studio C კომპილატორი იყენებს პროცენტის ნიშანს #pragma ident კომპილატორის დირექტივის ფორმატის სპეციფიკატორებში.

OpenSSH (OpenBSD Secure Shell) — თავისუფალი პროგრამების კრებული რომლებიც საშუალებას იძლევიან შიფრირებული SSH პროტოკოლების გამოყენებით ქსელში კავშირის დამყარებისთვის. იგი შექმნილი იქნა როგორც ღია კოდიანი ალტერნატივა SSH Communications Security კომპანიის მიერ გაკეთებული პროგრამების, OpenSSH არის დაწერილი OpenBSD-ის ჯგუფის მიერ, რომელსაც მეთაურობს პროექტის დამფუძნებელი, თეო დე რაადტი, და გავრცელებულია BSD ლიცენზიის მიხედვით. წარმოდგენა OpenSSH-ი მოიცავს შემდეგ პროგრამებს: * ssh, რომელიც ცვლის rlogin-ს და telnet-ს: ssh [email protected] * scp, რომელიც ცვლის rcp-ს: scp [email protected]:~/directory .

ცნობილი ორპანელიანი ფაილების მენეჯერები 1.40]] OpenBSD-ზე]] * DOS ** Norton Commander ** DOS Navigator ** Volkov Commander ** PIE Commander ** DOS Shell * Microsoft Windows ** Directory Opus ** DOS Navigator ** FAR Manager ** FreeCommander ** Frigate ** Just Manager - ოფიციალური საიტი ** Multi Commander - ოფიციალური საიტი ** Nomad.NET - ოფიციალური საიტი ** Total Commander ** NexusFile - ოფიციალური საიტი ** Unreal Commander ** ViewFD ** Altap Salamander ** File Navigator * POSIX (GNU/Linux, BSD და სხვ.) ** Midnight Commander ** Demos Commander ** Krusader ** Worker ** GNOME Commander ** Tux Commander ** Beesoft Commander * AmigaOS ** Class Action ** Directory Opus ** DosControl ** FileMaster ** FileQuest * Symbian OS (Series 60) ** Griffon ** Symbian Commander ** Kitot ** Cloud Commander ** Double Commander ** MuCommander ** Mad Commander * J2ME ** MiniCommander ნავიგაციური ფაილების მენეჯერები 0.8.0]] * Microsoft Windows ** Проводник Windows ( ) — დამონტაჟებულია Windows-ში ** Directory Opus ** Q-Dir * Windows Mobile ** Стандартный File Manager ** Bynarys Smart Explorer ** Pocket Total Commander ** Resco Explorer * Mac OS X ** Finder ** Path Finder * POSIX (GNU/Linux, BSD და სხვ.) ** Konqueror — поставляется с KDE ** Nautilus (файловый менеджер) — მოყვება GNOME-თან ერთად ** ROX-Filer — მოყვება ROX Desktop-თან ერთად ** Thunar — მოყვება Xfce-თან ერთად ** Dolphin — მოყვება KDE 4-თან ერთად ** Krusader ** Worker * AmigaOS ** Directory Opus Magellan ** Scalos ** Workbench — მოყვება AmigaOS-თან ერთად * Symbian OS (Series 60) ** FileMan ** SeleQ * BeOS ** OpenTracker სამგანზომილებიანი ფაილების მენეჯერები * IRIX ** fsn * Linux ** File System Visualizer * Windows ** NavScope იხილეთ აგრეთვე * ფაილების მენეჯერების სია

პროგრამული კომპონენტები * Pantheon Greeter: სესიური მენეჯერი, ეფუძნება LightDM-ს * Wingpanel: ზედა პანელი, GNOME Shell-ის მსგავსი * Slingshot: პროგრამების გამშვება, განთავსებული WingPanel-ზე * Plank: სამაგრი (რომელსაც ეფუძნება Docky) * Switchboard: პარამეტრების პროგრამა (სისტემის მართვის ანალოგი) * Web: ვებ ბრაუზერი, დაფუძნებული WebKitGTK+-ზე * Mail: ელექტრონული ფოსტის კლიენტი, პროგრამირების ენა - Vala * Maya: კალენდარი სამუშაო დაფისთვის * Noise: აუდიო პლეერი * Scratch: მარტივი ტექსტური რედაქტორი, gedit-ის და leafpad-ის მსგავსი * Pantheon Terminal: ტერმინალის ემულატორი * Pantheon Files: ფაილების მენეჯერი * Ubiquity-ზე დაფუძნებული ფორკი ინსტალაცია elementary OS ვრცელდება უფასოდ (სურვილისამებრ, დეველოპერებისთვის თანხის შეწირვის არჩევანით), Live CD/Live USB-ის სახით, რაც მომხმარებლებს საშუალებას აძლევს, სისტემა გამოსცადონ მისი ინსტალირების გარეშე.

მასზე შესაძლებელია X Windows-ის გრაფიკულ გარემოში და console (ბრძანებათა სტრიქონში) მოხერხებული მუშაობა. Linux-ის მომხმარებელთათვის არსებობს თანამედროვე გრაფიკული და საოფისე პროგრამები, ასევე მათთვის ინტერნეტში სრულყოფილად სამუშაოდ უამრავი პროგრამა, რომლითაც შესაძლებელია ვებ-გვერდების დათვალიერება, ელექტრონული ფოსტის მიღება და გაგზავნა, IRC, ICQ, Yahoo Messenger, AOL Instant Messenger, MSN Messenger და სხვა პოპულარული საკომუნიკაციო საშუალებების გამოყენება.

მას დაავადების მსუბუქი ფორმა აღმოაჩნდა და ის გამოჯანმრთელდა. რესურსები ინტერნეტში * დენგე საქართველოში * დენგეს ცხელება * სქოლიო

Budgie-ს შემქმნელების შთაგონება სათავეს იღებს Chome OS-გან, შესაბამისად Budgie-ს იერსახე და სამომხმარებლო ინტერფეისის ძირითადი მახასიათებლები წააგავს Google-ს ოპერაციულ სისტემას. შემქმნელების თანახმად, Budgie-ს მთავარი პრინციპი სიმარტივეა . იერსახესთან ერთად GNOME Shell-ის კოდს ასევე დაემატა რამდენიმე უნიკალური პროგრამა, როგორიცაა Budgie Menu და Raven (შეტყობინებების და სისტემური პარამეტრების მართვის პროგრამა) . GNOME-ს განახლებებით გამოწვეული პრობლემების შედეგად, Budgie-ს კოდი თანდათანობით დაშორდა GNOME Shell-ის ფესვებს.

კოკაინი — ალკალოიდი, რომელიც მიიღება კოკაინის ხის (Erytoxilon coca) ფოთლებისაგან. განეკუთვნება ტკივილგამაყუჩებელ საშუალებათა ჯგუფს. ოფთალმოლოგიაში, ოტოლარინგოლოგიაში, უროლოგიასა და სტომატოლოგიაში ზედაპირული გაუტკივარებისათვის იყენებენ კოკაინის ფხვნილებსა და ხსნარს. კოკაინი ძლიერ ტოქსიკურია , ნერვულ სისტემას ჯერ აღაგზნებს, შემდეგ კი თრგუნავს. მისი ხშირი ხმარებისას შეიძლება განვითარდეს კოკაინიზმი. იხილეთ აგრეთვე * ნარკომანია * კოკაინის ხე ლიტერატურა

და აი, ერთხელ, როცა მარიამი მაცხოვრის აკლდამაში ლოცულობდა, ცა გაიხსნა, გარდამოხდა გაბრიელ მთავარანგელოზი ხელში ზეთისხილის რტოთი და უბიწო ქალწულს ახარა: „გიხაროდენ მარიამ, რომელმან ჰშვენ ღმერთი ჩუჱნი, ლოცვა შენი აღვიდა წინაშე ძისა შენისა და შეწირულ იქმნა, ამიერიდგან დაუტევებ სოფელსა, ნეტარო, და ზეცასა აღხვალ!“ ღვთისმშობელი დიდად გაახარა ამ უწყებამ და მიცვალებისათვის მზადება დაიწყო. მოციქულები ამ დროისათვის იერუსალიმში არ იყვნენ – სხვადასხვა ქვეყანაში ქადაგებდნენ, მაგრამ მარიამს ძალიან სურდა, ამსოფლიდან განსვლამდე ყველანი ერთად ეხილა.

კაქტუსისებრნი , კაქტუსები ( ) — ორლებნიან მცენარეთა ოჯახი. ხისებრი, ბუჩქისებრი და ლიანისებრი ფორმებია, იშვიათად — დაბალი ხეები. აქვთ ეკლით, ბუსუსით ან ქერქლით დაფარული წვნიანი ხორცოვანი ღერო, რომელიც სფეროსებრი, კვერცხისებრი, ცილინდრული და სვეტისებრია, ზოგჯერ კი განრტყელებულია და დაყოფილია ნაწილებად. ფოთლები რედუცირებული აქვთ. ფოტოსინთეზი და ტრანსპირაცია ხდება ღეროთი, რომელშიც მძლავრადაა განვითარებული წყლის შემცველი პარენქიმა (დიდ კაქტუსებში 2000-მდე ლ წყალი გროვდება). ბევრ კაქტუსისებრნს ცვილისებრი ნაფიფქი აქვს ან ქეჩისებურად არის შებუსვილი.

touch — იუნიქსის ბრძანება, რომელიც ცვლის ფაილის ბოლო გამოყენების და შეცვლის თარიღს. აგრეთვე შესაძლოა ცარიელი ახალი ფაილის შექმნა. ისტორია პროგრამა touch სულ პირველად იქნა გამოშვებული AT&T-ს იუნიქსის მეშვიდე ვერსიასთან ერთად. მისი ვერსია აგრეთვე არსებობს GNU coreutils პროგრამების კრებულში.

მაგალითად, Unix სისტემებში ბრძანება finger @foo.bar.net თეორიულად აბრუნებს კომპიუტერის მომხმარებელთა სიას მისამართზე „foo.bar.net“ (რა თქმა უნდა, თუ მასზე გაშვებულია „fingerd“), ხოლო ბრძანება finger [email protected] აბრუნებს სრულ ინფორმაციას მომხმარებელ „giorgi“-ზე: სახელი, გვარი, ტელეფონის ნომერი და მისი საშინაო კატალოგის „.plan“ ფაილის შიგთავსს. ყველა გადასაგზავნი ინფორმაცია უნდა იყოს ASCII ფორმატში, არ უნდა ჰქონდეს კონტროლი თვლადობის მიხედვით და ყოველი სტრიქონი ბოლოვდებოდეს თანმიმდევრობით: CRLF (ASCII 13 და შემდეგ — ASCII 10).

- reiserfsck ReiserFS-თვის - cramfsck cramfs-თვის - fsck.jfs JFS-თვის - fsck.xfs XFS-თვის - fsck.minix Minix-ის ფაილურის სისტემისათვის - fsck.xiafs XIAFS-თვის ტექსტის მანიპულირება class="wikitable" ნების დართვა class="wikitable" პროცესები class="wikitable" შელები class="wikitable" სერვისები და ამუშავება class="wikitable" ქსელები class="wikitable" მომხმარებელნი class="wikitable" X Window System-ის (X11) ბრძანებები class="wikitable" X.org-ის კონფიგურაცია class="wikitable" XFree86-ის კონფიგურაცია class="wikitable" მოდულები class="wikitable" PCMCIA class="wikitable" სხვადასხვა class="wikitable" იხილეთ აგრეთვე * IEEE Std 1003.1,2004 * Rosetta Stone For *Nix * The Unix Acronym List * The UNIX System Homepage

ვინდოუსის შელი ხმარობს ვინდოუსის API-ს კატალოგის შეცვლისთვისდა იუნიქსი კი POSIX-ის სისტემის დაძახების chdir() ფუნქციას. მაგალითები იუნიქსისათვის პარამეტრი უთითებს კატალოგს რომელშიც გვინდა შევიდეთ: cd კატალოგ filmebi-ში შესვლა: cd filmebi რესურსები ინტერნეტში * Microsoft TechNet Chdir (Cd) article * cd: change the working directory – Commands & Utilities Reference, The Single UNIX® Specification, Issue 6 from The Open Group

ls ხმარობს იუნიქსის ფაილური სისტემის ნების დართმის ნიშნებს, რომ გარკვეული იყოს მომხმარეებს, ჯგუფებს და სხვებს რა უფლებები გააჩნიათ გარკვეული ფაილის ან საქაღალდის მიმართ. * d: directory (აღნიშნავს, რომ საქაღალდაა) * r: read (წაკიტხვის ნების დართმა) * w: write (ჩაწერის ნების დართმა) * x: execute (პროგრამის გაშვების ნების დართმა) * -: ნება არ არის დართმული რესურსები ინტერნეტში * ls at the LinuxQuestions.org wiki * ls specified by the Single Unix Specification * GNU ls source code (as part of coreutils) * ls command at the linux-command.com wiki * manual pages from GNU coreutils

ინფორმაციები opera ბრაუზერის შესახებ: bash-3.1# ps -A | grep opera 2763 tty1 00:08:02 opera 2863 tty1 00:01:03 operapluginwrap 2864 tty1 00:00:00 operapluginclea რესურსები ინტერნეტში * ps — Specification from the Single Unix Specification * man ps — a snapshot of the current processes

იმისათვის, რომ გაეგრძელებინა თამაში, ტომფსონმა იპოვა ძველი PDP-7 მანქანა და ხელახლა დაწერა მასზე გასაშვებად Space Travel-ის თამაში. საბოლოოდ, ტომფსონის მიერ შემუშავებული ხელსაწყო გადაიქცა ოპერაციულ სისტემა Unix-ად: PDP-7-ზე მუშაობისას Bell Labs-ის მკვლევარებმა, ტოფსონისა და რიჩის ხელმძღვანელობით, ასევე რუდ ქენედეის მონაწილეობით, შეიმუშავეს იერარქიული ფაილური სისტემა (HFS), კომპიუტერების პროცესებისა და მოწყობილობის ფაილების კონცეპტები, საბრძანებო სტრიქონის ინტერპრეტატორი, არხსადენები პროცესათაშორისი კომუნიკაციის გასამარტივებლად, და სხვა მცირე დამხმარე პროგრამები.

dir (ინგლისურად dir ectory) — ბრძანებალ, აჩვენებს საქაღალდის მოცულობას. მაგალითი: bash-3.1# dir /var/ X11 adm db lib log man run spool tmp X11R6 cache empty lock mail named rwho state იხილეთ აგრეთვე ls: აჩვენბს საქაღალდის მოცულობას GNU Core Utilities * dir man page

სქოლიო

DragonFly BSD დეველოპერებს ნელ-ნელა შეაქვთ თავიანთ დრაივერებში busdma-ს გამოყენება. რესურსები ინტერნეტში http://netbsd.gw.com/cgi-bin/man-cgi?bus_dma++NetBSD-current http://www.freebsd.org/projects/busdma/ http://www.freebsd.org/cgi/man.cgi?query=busdma&apropos=0&sektion=0&manpath=FreeBSD+5.2-RELEASE+and+Ports&format=html

mkdir ( ) — იუნიქსის ბრძანება, რომელიც ქმნის საქაღალდეს. ეს ბრძანება არსებობს ყოველივე იუნიქსისნაირ სისტემაში, რომელიც ექვემდებარება POSIX-ის სტანდარტს. მაგლითები ახალი საქაღალდის შექმნა რომელსაც ერქმევა filmebi: user ~ # mkdir filmebi სხვა საქაღალდეში ახალი საქაღალდის შექმნა, ნებისმიერი ადგილიდან: user ~ # mkdir -p /tmp/a/b/c რესურსები ინტერნეტში mkdir man page

მაგალითები $ls -l ttt -rw-r--r-- 1 gbeeker staff 545 Nov 04 2004 ttt $chgrp system ttt $ls -l ttt -rw-r--r-- 1 gbeeker system 545 Nov 04 2004 ttt ვცვლით ჯგუფს და ვაკავშირებთ ჯგუფ system-თან ttt-ს მაგივრად, თუ მომხმარებელი system-ის ჯგუფის წევრია. იხილეთ აგრეთვე * chown * chmod * GID * იუნიქსის ბრძანებები რესურსები ინტერნეტში * chgrp change the file group ownership – Commands & Utilities Reference, The Single UNIX® Specification, Issue 6 from The Open Group * chgrp(1) change group ownership – ლინუქსის სახელმძღვანელო გვერდი de:Unix-Kommandos#Benutzer- und Rechteverwaltung

მაგალითი # lsof /var COMMAND PID USER FD TYPE DEVICE SIZE/OFF NODE NAME syslogd 350 root 5w VREG 222,5 0 440818 /var/adm/messages syslogd 350 root 6w VREG 222,5 339098 6248 /var/log/syslog cron 353 root cwd VDIR 222,5 512 254550 /var -- atjobs რესურსები ინტერნეტში * lsof manpage on www.netadmintools.com * Lsof FAQ * Sam Nelson's [http://www.unix.ms/pcp/ PCP script, an alternative to "lsof -i" for Solaris. * Troubleshooting Running Systems with lsof

man (ინგ. manual, სახელმძღვანელოს შემოკლება) — პროგრამა იუნიქსისნაირ ოპერაციული სისტემებისთვის რომლის მეშვეობით შესაძლოა ბრძანების დოკუმენტაციის ნახვა. გამოყენება ეს ბრძანება უნდა იყოს გამოძახებული როგორც: man [-s ] მაგალითად ftp ბრძანების სახელძღვანელოს სანახავად: $> man ftp სექციები იუნიქსის სახელძღვანის გვერდები არიან დაყოფილნი მრავალ სექციად.

ბრძანება df (ინგლ. d isk f ree) — სტანდარტული იუნიქსის კომპიუტერული პროგრამა, რომელიც გამოიყენება დისკზე თავისუფალი სივრცის რაოდენობის საჩვენებლად. df ხშირად ისეა დაპროგრამებული, რომ ინფორმაციები mtab ან statfs ფაილიდან მოიპოვოს. მაგალითი > df -h Filesystem Size Used Avail Use% Mounted on /dev/hda6 3.7G 3.1G 594M 85% / /dev/hda1 20G 19G 1.5G 93% /mnt/win რესურსები ინტერნეტში * df — specification from the Single Unix Specification * df — manual page from GNU coreutils * df — manual page via OpenBSD * The df Command — by The Linux Information Project (LINFO)