როცა ყაყანი ქვეყანისა სრულად მისწყდება და აღარ ისმის ბოროტების ხმა მოსაწყენი, როს მძინარ სოფელს კამარა ცის ზედ გარდეშლება, — სამხრეთის ღამევ! მაშინ ...

ღამე – ილია ჭავჭავაძის ლექსი ღამე – გრიგოლ ორბელიანის ლექსი კატეგორია: მრავალმნიშვნელობა

რა ლამაზი გოგონაა! - აღტაცებით გადაუჩურჩულებენ ერთმანეთს. - ო, რა ლამაზი გოგონაა! შეხედეთ, შეხედეთ! გოგონა კი ისევ ვარსკვლავების მზერითაა გართული, ისევ იმ ხმებს უგდებს ყურს: - კრუ, კრუ კრუ!.. მერე აივნიდან ეზოშიც ჩადის. უნდა, რომ უფრო მეტი ვარსკვლავი დაინახოს. გაშლის წვრილ, გრძელ მკლავებს, დატრიალდება და - უუ!.. - მილიონი ვარსკვლავიც თან მიჰყვება ბრუნვითა და სიცილით. და უცებ ცას ერთი ვარსკვლავი მოსწყდა. წამოვიდა ელვისებური სისწრაფით, გაიზარდა, გაიზარდა და მთლად დიდი, დიდი, ჩახჩახა, სულ ახლოს, შავი ნაძვების კენწეროების იქით გაუჩინარდა. გოგონა იმ ნაძვებისაკენ გაიქცა.

როგორც უხვი მემკვიდრე, ვისვრი სავსე პეშვებით ფანტასტიურ მკვლელობებს და ოცნებას მკათათვის. წარსულში, მომავალში წყევლით გადავეშვები, რომ ძეგლები ავმართო მღვრიე მშვენებათათვის. თქვენ შეხედეთ: პირველი ჩნდება მერიდიანი, ვეძებ ისევ დაღუპვას და დავცინი სიბერეს, წარსულს წყდება ფოთლების წყება იმედიანი, შემოდგომის ქარვებმა გზები გადამიფერეს. დე, თამაშის თუ ბრძოლის ვიყო ცქერით გართული, იყოს მზეთა ორგია და მაგია მთვარისა, ვიყო ამ ღრიანცელში მარად ხელაღმართული, ლანდი - არაქვეყნიურ დარდით გადამწვარისა. დამრჩეს ეს საიდუმლო, როგორც წმინდა ემბაზი, ეფემერა მომექცეს, როგორც ღამეს ენებოს. ცხენთა შეჯიბრებაზე!

ეხლა, როცა ამ სტრიქონს ვწერ, შუაღამე იწვის, დნება, სიო, სარკმლით მონაქროლი, ველთა ზღაპარს მეუბნება. მთვარით ნაფენს არემარე ვერ იცილებს ვერცხლის საბანს, სიო არხევს და ატოკებს ჩემს სარკმლის წინ იასამანს. ცა მტრედისფერ, ლურჯ სვეტებით ისე არის დასერილი, ისე არის სავსე გრძნებით, ვით რითმებით ეს წერილი. საიდუმლო შუქით არე ისე არის შესუდრული, ისე სავსე უხვ გრძნობებით, ვით ამ ღამეს ჩემი გული. დიდი ხნიდან საიდუმლოს მეც ღრმად გულში დავატარებ, არ ვუმჟღავნებ ქვეყნად არვის, ნიავსაც კი არ ვაკარებ. რა იციან მეგობრებმა, თუ რა ნაღველს იტევს გული, ან რა არის მის სიღრმეში საუკუნოდ შენახული.

მეც მყავდა დედა, ის წავიდა, მარტო დამტოვა, ვის მივაკითხო? აღარ არის ამ სააქაოს. მახსოვს აქ იყო, ისიც ვიცი, რომ აღარ მოვა, ვის მივაკითხო? ამ ბნელ ღამეს, თუ მრუმე ქაოსს? ჰოჲ, დავსილო სიხარულო ბავშვობის დღეთა, როცა მყოფნიდა მე ხალისი და სითამამე, ამსოფლიური მომიწამლა ბედმა სიამე... ოჰ, ბნელო ღამევ, ხომ არ იცი, რა იქნა დედა? ოჰ, ცისნათელო, ეგებ შენ თუ მაუწყო რამე? მე სიხარულის საუნჯენი გადამეკეტა, ვარამის გესლით გავითანგე და მოვიშხამე, ეგებ ზეცაში მან კარავი თუ გაიკეთა, ან წილნაყარი იყოს ეგებ გარდასულ მზეთა, და დაეუფლა მის უკვდავ სულს უკუნი ღამე.

გადავიარე დაღესტანი... ვნახე გუნიბი, გიაური ვარ - და ვარ მაინც ეხლა მჲურიდი. ხმალი - ლეკური ამხანადაც არ იღუნება, ამ ხმალს მე ეხლაც სიხარულით გულს გავუყრიდი. დაუთოვია სისპეტაკე ზეცას თეთრ თოვლით, დგანან ზვირთების ეშაფოტად მაღალი მთები. მოქუხს გრიგალი შურისგების მეორე მოსვლით, იხტიოზავრიც წარღვნის ღამეს დაეფეთება. ვხედავ არწივთა საბუდარით დანგრეულ ბუდეს და მოგონების სირცხვილიდან თვალი მევსება. ამ ცის სიმაღლის შეგინება როგორ გაბედეს, ამის ტკივილი, საქართველოვ, შენც ხომ გედება. ქართული ძვლები ალპებიან აქ ხმალს და ხიშტებს, მეცოდებიან ამ საწყალთა გახრული ძვლები.

ჩემი წამება უკვე ნახულია, წამება სპეტაკი და მუდამ ნამდვილი. თავზე სიჩუმის ფარდა მახურია და რაღაც ირხევა კუთხესთან ლანდივით. ისევ მიწყნარდნენ მაღლა სართულები, ქარმა შუაღამეს ღონე შეალია. დავიწყე ფიქრი სხვა მიმართულებით და ოთახის კართან რაღაც შრიალია. დადგა დრო ფარული და წმინდა ვედრების, უეცარ სიკვდილის მირაჟი ენთება. სიბნელე მიდის და ჩნდება კედლები, სინათლეა ოდნავ, ალბათ გათენდება. რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა

სიბერე დაეცა ჩემ სურვილს საშინელს, სიხარული დილის ოდესმე იქნება. სარკესთან სიზმარი ვიღაცას აშინებს და წვიმას უეცარს მოსდევს დაფიქრება. ნელდება დღეები და სიმძიმე ქარის, მე ღამესთან ვდგავარ, როგორც ქანდაკება. ახლა ოდნავ ისმის მწუხარება ქალის, ახლა ოდნავ არის ნუგეში, გაგება. ვედრება და ნისლი მოედო ჩემს თვალებს, ფოთლებზე ჩამოწვა სინათლე ღამისა. სადღაც იმალება უცნობი სიმკრთალე, ამნაირ ფიქრისგან, უფალო, დამიცავ. რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა

მიწა ექცევათ თავზედა, დასდით წვიმა და ღვარია, ათრთოლებთ ტანში სიცივე, ჩამოსდით ცრემლი მწარია. წასასვლელ არსაითა აქვთ, ყველგნით დახშული კარია. აღარსად იმათ ლახტები, აღარც ხმალი და ფარია, აღარც ადგომის იმედი იმათთვის არსად არია! IV თენდება. ნამი დაჰყრია მიწასა ალმასიანი. არაგვსა პირი უცინის, ტანი უშვენის ხმლიანი. ულოცვენ გამარჯვებასა მისნი კიდენი კლდიანნი. მოსქდა მთითა და ბარითა ოთხით მავალნი-დ ფრთიანნი,- წყალსა სმენ არაგვისასა ჯიხვნი, ირემნი რქიანნი. ჩამოდის დევთა ლეშზედა სოვნი უმსგავსნი, ბჯღლიანნი, - რა მადლი არი, წყლით დაძღენ შვლებიც თვალ-ლამაზიანნი!

იმისი მოვარაყებული ვაგონები თვალის წარმტაცად ბრჭყვიალებდა მთვარის შუქზე; აუარებელი სანთლების სინათლე საამურად უერთდებოდა ფანჯრებიდან მთვარის სინათლეს; ვაგონების თვალები ისე უხმაუროდ მოსრიალებდა, თითქო არ უნდა კაციას ძილი დაუფრთხოსო. აი, მიუახლოვდა კაციას მატარებელი. კაციამ სუნთქვს მოუმატა, თითქოს ეს-ეს არის, გაიღვიძებს და წამოხტება ზეზეო. მაგრამ არა, კაციას მხოლოდ დაესიზმრა ზეზე წამოვარდნა. კაცია ხედავს სიზმარში, ვითომც იმან შორს შეუტყო მატარებელს, მოდისო, წამოვარდა ზეზე, მოიმარჯვა თოფი და დგას მარდათ.

მოსკდა კიდეებს, გასცდა ნაპირებს და გრიგალივით მოედო ქუჩებს, სისხლის, ტალახის, ცეცხლის და წყალის ზვირთი, ყველაფერს ნაზიარები. იდუმალ ფიქრთა ჯაჭვაწყვეტილი, აღელვებული მორევის ქაფი, არეულ ჯურღმულთ აღმოჩინებით, სავსე საზარლად მცურავი მკვდრებით - მოედო ქალაქს, მოედო სოფლებს, ისევ მონახა ბნელი სარდაფი. შებოჭა ერთი მძლეველი ძალით და გადალეკა აღფრთოვანებით. დაეცა კრემლი! და ნაფოტებად იქცა წარსულთა ტანჯვათ მიზეზი. მე ვალმოხდილი ისევე ველი, როგორ მოჰყვება ავდარს ავდარი. ეს მე ვარ, მე ვარ, ეს მე ვარ, ქარი, ვისვენებ ახლა, ვოცნებობ მზეზე, ერთმევა ფერი ყვითელ არეებს და მოკლული ვარ, როგორც აფთარი.