და აი, ამ წელს, როდესაც ჰაიდარ სულთან ყავილე ჰესარლუს, ჩარაღ-ხანისა და იუსუფ-აღას მოკვლის ამბებმა დაუდ-ხანის ყურამდე მიაღწიეს, იგი შიშმა და მღელვარებამ მოიცვა. ახალგაზრდული სიამაყისა და უმეცრების გამო, რომელსაც უგონო და უაზრო სიმთვრალისაგან ღამის ღვინო დღისით უფრო მოეკიდა, მან აჯანყება გადაწყვიტა. იგი დაფიქრდა და მიხვდა, რომ მისი უდიდებულესობის მხრიდან დასჯა და რისხვა მოელოდა. იმ დიდი მეგობრობისა და ნდობის საფუძველზე, რომელიც თეიმურაზის მიმართ ჰქონდა, მან შველის თამასებს მოჰკიდა ხელი, რადგან უბედურების შემთხვევაში მიგან მიეღო დახმარება.

ნუ ვინ იტყვის ობლობისა ვაებას, ნუ ვინ სჩივის თავის უთვისტომობას! საბრალოა მხოლოდ სულით ობოლი, ძნელღა პოვოს, რა დაკარგოს მან ტოლი! მეგობართა, ნათესავთ მოკლებული, ისევ ჩქარად ჰპოვებს სანაცვლოს გული; მაგრამ ერთხელ დაობლებული სული მარად ითმენს უნუგეშობას კრული! არღარა აქვს მას ნდობა ამა სოფლის; ეშინიან, იკრძალვის, არღა იცის, ვის აუწყოს დაფარული მან გრძნობა, ეფიქრება ხელმეორედ მას ნდობა! ძნელი არის მარტოობა სულისა: მას ელტვიან სიამენი სოფლისა, მარად ახსოვს მას დაკარგვა სწორისა, ოხვრა არის შვება უბედურისა!

[ამ წერილებით] მომახსენეს და შემატყობინეს, რომ შენ ხშირად მორჩილებიდან გამოდიხარ, ციხეში მომსვლელებს და სხვა გამვლელ-გამომვლელებს ავიწროებ და, გარდა ამისა, აქაოდა მე მოხარაჯე ვარო, ციხესთან ახლო მდებარე ნათესებიდან უშურს ითხოვ და ამბობ, რომ ციხეების გარშემო განლაგებული და ჩემი სამეფო და უძლიერესი ჯარის მიერ დაპყრობილი სოფლები და ნათესები უწინდელივით ჩემს მფლობელობაში უნდა იყოსო, ჩხუბობ და საქმეში ერევი.

რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა

შევიძინე ცოტა რამ აფთიაქის წამლები, შევისწავლე სოფლური ექიმობა და წამლების შენზადება, მოვიპოვე კარაბადინი თუ ახალი საექიმო წიგნები და შევუდექი საქმეს. თავს არა ვზოგავდი: რაც უნდა ძნელი და საშიში ავადმყოფობა ყოფილიყო მაინც შევბედავდი და ვშველოდი წამლით თუ დარიგებით. ვძრწოდი შიშით, ავადმყოფობა არ გამომყვეს და ჩემს ფარნას არ გადავსდო-მეთქი, მაგრამ მაინც ვბედავდ ი. ყველა ამან გაადნო ის ყინულის ზღუდე, რომელიც ამართულიყო ჩვენსა და მაგათ შორის, - მითხრა ქალმა. და მიჩვენა ხელის ყუთი, რომელიც სავსე იყო ათასგვარი წამლებით და ბალახ-ბულახით. - ჩემი ფარნაც ბევრჯერ მომირჩენია ამ წამლებით!

- ეტაკა თეკლეს უფროსი შვილი. - მაჭამე-ე-ე! ამას მეორეც აჰყვა. - მაჭა-მე-ე!.. მომეცი-ი... - გაიძახოდნენ წუწუნით ბავშვები. - მოიცადეთ, მოიცადეთ!.. მერე.. მერე! - მაჭამე-ე-ე!.. მომეცი-ი! - წუწუნებდნენ ბავშვები. - შავი ჭირი თქვენ - მიაძახა თეკლემ. - მოუტეხე, შე ქალო, ნუღარ ატირებ! - უთხრა ზოსიმემ. - ჰა, ჰა, ცეცხლეთ, არ გასაძღომებო!.. გაგიწყდათ მიწა! გაგიწყდათ! გადუგდო თითო ნატეხი თეკლემ ორივეს და დანარჩენი აბგიანად კუთხეში მაგარ დაბალ კარადაში შედვა, ოთახიდან გავიდა და ბავშვებიც თან გაიყოლია.

ხოლო იდუმალ კი უფრო გააღვივა შფოთის ცეცხლი ზაალ ერისთავთან, ნოდართან და ქართლის კათალიკოზთან ერთად, რომელიც იმ ურწმუნოთა სრულუფლებიანი პირი და წინამძღვარია, გადასწყვიტა, რომ როსტომ-ხანი მოეკლათ. მათ ამ საქმეში მოკავშირედ გაიჩინეს მელიქი ყორხამასი , სომხითის მელიქ ათაბეგის შვილი. რადგანაც ხსენებული მელიქი სახალიფო სასახლის (შაჰის) ერთგულთა რიცხვს ეკუთვნის, ამიტომ მან შეატყობინა როსტომ-ხანს იმ ურწმუნოთა ბოროტების შესახებ. როსტომ-ხანმა ამის შესახებ მოხსენება დაწერა და ხსენებული მელიქის საშუალებით უმაღლეს კარზედ გაგზავნა.

პირველად გნახე ხელებდაკრეფით, გადახმა ბაღჩა... გაცივდა თონე... მაგრამ, ეს კერა ვინ გააცია, გაშალე სუფრა, დაგვხვდი კახურად! ეჰ, კაბის ნაცვლად მოლი გაცვია, ლეჩაქის ნაცვლად ― ნისლი გახურავს. 4 ეს პატარა ქვა ― მთვარის ნალევი, მე მთვარესავით მუდამ მდარაჯობს; წინ მიმიძღვება ბნელი თვალებით, გზას ამაცილებს, სადაც არა სჯობს, ხომ თვითეული შენი რძის წვეთი, ჩემში ჩქეფს ლექსად, საქმედ, ოცნებად! მინდა მოვასწრო, ვაკეთო მეტი, ვით შენ შესძელი საქმის მოსწრება! მე ხასიათი შენი რომ ვიცი, სადმე უსაქმოდ დადგები განა? მწამს, იქეც ორთქლად, დავფიცავ ფიცით, ნამად დაადნი დაგვალულ ყანას!

აწე, გიბძანებთ კარისა ჩუენისა ვექილ-ვეზირნო და სხუანო მოსაქმენო, ვინგინდა-ვინ იყუენით და ანუ დღეის წაღმა იქნებოდეთ, თქუენცა ასრე დაუმტკიცეთ, რარიგადაც ამა ჩუენგან ნაწყალობევსა ფარვანასა შიგან ეწეროს და ნურას მოუშლით, თუინიერ თანადგომისა და შეწევნისაგან კიდე. დაიწერა ბძანება და ნიშანი ესე ქორონიკონსა ტკა , ჴელითა კარისა ჩუენისა მწიგნობრის თუმანიშვილის ბირთუელისათა . ---------------- ---------------- სპარსული ტექსტის ქართული თარგმანი ----------------------------------------- 1633 წ.

ჰაი, ჰაი, გიცან, ჵო, ეშმა ზღუდო!