ღმერთმან უსმინა და აუსრულა თხოვნა: კიდევ გააგონა ტკბილი ხმა... ხომ აუსრულდა ნატვრა და მაშ, რაღად შესცქერის ასე დაღონებული და მობუზული მბრუნავ ქვას? “შე დალოცვილო ღმერთო, ერთი კიდევ გამაგონე ჩემი წისქვილის ქვის გოგვის ხმა და მერე თუნდ...” ინატრა წეღან და, აჰა, აკი გააგონა!.. არა, შესცდა წეღან, ეხლა ნანობს, რომ მაგრე ინატრა და არა სხვანაირად. “წისქვილის ქვის გოგვის ხმის” გაგონება იმისთვის უნდოდა გოგიას, რომ მინდი აეღო და თავისი მოთხოვნილება დაეკმაყოფილებინა, სიმშილი მოეკლა.

იქნება, ესმოდა კიდეც ვისმე, ხოლო მეშველად, მანუგეშებლად არავინ მიდიოდა... მცველი ანგელოზი, თუმც იქვე, ობლის ახლო იდგა, მაგრამ ობლისთვის ზურგი ექცია. ბოლო სიზმარისა აღარ ეჭაშნიკა არც იმას. მინამ სიზმრით ობოლი სტკბებოდა, გახარებული იყო, ეხლაკი ისიც ტიროდა... ერთადერთმა ძაღლმა მორთო ობლის ქვითინზე ღმუილი. საზარელი იყო მისი ხმა, საზარელი. გეგონებოდათ, მთელი ის არემარე სამარედ ქცეულა და მთელი ქვეყანა მოზარედ მოსულაო. ეს ხმა, როგორც მჭვალი, ისე ჰხვდებოდა მთა-ბარს, ხესა და ქვას, გულამდე სწვდებოდა, როგორც ლახვარი და აჟრჟოლებდა.

რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა

მე ვჯდები სკამზე და ვფიქრობ დავიწყო მუშაობა სადმე ბაღში და უფრო დავუახლოვდე ბუნებას. 10 აპრილი მზიანი დღეა და ქრიან ცივი ქარები. დილა ადრიან გადავათვალიერე გაზეთები. მივდივარ ქუჩაში, ვხვდები მეტად მგრძნობიარე მეგობარს დავით კობიძეს. უმიზნოდ დავდივართ მტკვრის ნაპირზე, შევიარეთ წისქვილში, წისქვილი ქანაობდა და ჩვენ შეგვეშინდა. ნელა მოდიოდა ადიდებული მტკვარი. ცოტა ხნის ხეტიალის შემდეგ დავშორდით ერთმანეთს და წავედი აკაკი ანდრიაშვილთან, რომელმაც დაუკრა როიალი. მე გარინდებული ვუსმენდი როიალს და შორს ვხედავდი რაღაც ცისფერს. გადიოდნენ წამები და მე ცეცხლივით მწვავდა გრძნობა.

“მომცეს ფრთანი და ავფრინდე, მივხვდე მას, ჩემსა ნდომასა; დღისით და ღამით ვხედვიდე მზისა ელვათა კრთომასა!” მიყვარს არწივთა სამშობლო, არწივიანი, ორბეთი, ― იქ იწოდება არწივად გმირების წინამორბედი! რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა

შვილი მაინც თავისას არ იშლიდა. უკანა ლაჯებიდან უყოფდა ცხვირსა. სხვა ჯიხვები ზოგი იწვა, ზოგი იქექებოდა, ზოგიც ქვებში ამომძვრალს გერმასავით რბილ ბალახს სწიწკნიდა. არხეინად იყო ამ მთის შვილების ფარა, მაძღარი, მხიარული, თავისუფალი. არც უბინაობისა ეშინოდათ და არც ზამთარში გამოკვების გულისათვის ვისმე ბოსელში სურდათ თავის დაბმა. ზაფხულში შურთხისგან ბუდედ შეტანილი ბალახი ზამთარში ჯიხვს კაი სამსახურს უწევდა. შიშია თვალით ზომავდა მანძილს, მიაწევდა ჯიხვებამდე ამისი ხირიმის ტყვია, თუ ვერა. კანკალმა აიტანა. თოფს რაც ძალა და ღონე ჰქონდა, ორი ხელით ბღუჯავდა, თითქოს ეშინიან, ხელიდან არ გამივარდესო.

დედამ მეტის თქმა ვეღარ მოახერხა, შეშინებული თვალებით გადახედა ერთსაც, მეორესაც, ღუმელიდან ქვაბი გადმოდგა და მაშინ გაბედა: - ემანდ არა იტკინოთ რა. - ვიტკინოთ კი არა! მიდი, შენ ქუდი მომინახე!. დედა მეორე ოთახში გავიდა. ჭიჭომ დერეფნის კუთხეში მიწყობილი კეხი, ცალუღი და მოსართავები დაიიღლიავა, თოვლზე ათრეული თასმით გრძელი ხაზი გაავლო, გომურის წინ მდგარ დათოვლილ ორთვალას წიხლი ჰკრა და მერე ის ცალუღი და მოსართავები ზედ დააყარა. ელგუჯაც ჩამოვიდა. - უჰო, - ერთი ეს ამოიძახა, ხელები გაშალა, თავი უკან გადასწია და ბრტყელ ფანტელებს ენა შეუშვირა.

მივდივარ, გზაზე ადის ალმური, მივდივარ, ელავს შუადღე მშვიდი. უცებ მომესმა ხმა სალამურის და უცებ ხიდან აფრინდა ჩიტი. გაზაფხულია, თუმცა არ მჯერა, და მთაზე ისევ ლურჯი ფერია. თბილისი ჩნდება შორს ალმაცერად და ახლა თითქო აქ სოფელია. გაზაფხულია, მივდივარ ნელა და მიკავია ხელში ეს ია. მე უარვყავი მთელი ცხოვრება, ვიწამე ზეცა და პოეზია. რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა

„სხვა საქართველო სად არი?" როს ვარსკვლავები ხმაურით აინთებიან ცათანი, კლდეს მოაწყდება ზღვაური მეშვიდე ცაზე ატანილს... კლდეებში ჯიხვი დაფრთხება, გორში იტირებს ატამი, ყაყაჩოს გვერდს ვერ აუვლი, „სხვა საქართველო სად არი?" აქ დაიბადა „სულიკო", მზისკენ გაფრინდა „მერანი"... და თუნდაც გადმოსულიყო მტერი შმაგი და ვერანი, მარჯვენს მოსჭრიდა ალუდა, სით გაუშვებდა ლელაჲ? აქ დაიბადა „სულიკო", მზისკენ გაფრინდა „მერანი"... მთათ ორბის ფრთები მოისხეს, ცაში ასულა ძერაი... დაბლა შრიალებს მოლისებრ ყანაი გაუყელავი... ფიქრს დაუღლია ონისე, ბახტრიონს მიდის ლელაი... მთათ ორბის ფრთები მოისხეს, ცაში ასულა ძერაი...

[ყიზილბაში] ცხენოსნებისა და ქვეითების ერთი ჯგუფი მათემატიკოსის მიერ გაჭიმული თოკივით სწორად გამწკრივებული ადიოდა იმ ცასავით მაღალ მთაზე და გამოქვაბულთა კარებზე ირეოდა ძარცვა-გლეჯისათვის, როგორც ფუტკარი სკების წინ. მათ დაიწყეს გამოქვაბულებში დაგროვილი ქონების ძარცვა და იმ ფერიის სახის მქონე ჭაბუკების ჯგუფ-ჯგუფად გამოყვანა, რომელნიც ტყვეობისა და გაძარცვის შიშით ქვაბებში დამალულიყვნენ ისე, თითქოს მეორეჯერ მოქცეულიყვნენ დედის საშოში. ზოგი წყურვილისაგან მეტად შეწუხებული უკიდურესობამდე იყო მისული.

ავი კაცი ამ ქვეყნიდან გავიდეს, საიათნოვა მეჯლისებში შავიდეს: ლხინი უყვარს, ყალმაყალს დაიწუნებს. რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა

და არის ქვეყნები სხვა, რომელთაც არა აქვთ ზღვა, ანუ არც მდინარე. აქ კი ცად ასულა ფრთა, უშორეს ტალღების მთა თეთრი და მყინვარე. ზღვა ჩვენი მრისხანე ომს შეხვდა, ვით შეჰფერის ლომს, არსმენილ განგაშით. გრგვინვასა და ქუხილს სტეხს - შეაწყდა გრიგალი მეხს გემების კანკალში. ჰკვეთავდა უნდოს და ნავსს კრეისერს, წყალქვეშა ნავს, მოქნეულ დაშნითა. დალეწა ნაღმები მტრის, და მაშინ დამშვიდდა ის... ო, როგორ დამშვიდდა! იგრძნობ ზღვად გასულთა ხმას, სად იალქანი დგას ალპიურ კარავის. რას იტყვი? რა უნდა თქვა? ვისა აქვს ჩვენსავით ზღვა? არავის, არავის! 1947 რესურსები ინტერნეტში *მამარდაშვილის ციფრული ბიბლიოთეკა