და მაინც, ჩემს საყვარელ ბავშვებთან განშორება რომ არა, მოხარულიც ვიქნებოდი ამ მარცხისა, რადგან ჩემსავით ბოტანიკით და ზოოლოგიით გატაცებული ადამიანისათვის აქ სამუშაოდ ხელუხლებელი და მდიდარი მხარეა. ამას გარდა, ჩემი დაც ბუნების არა ნაკლებ მოყვარულია. ეს აღსარება, ექიმო უოტსონ, თვითონვე დაიტეხეთ თავს: რა გრჯიდათ, რომ ასე ნაღვლიანად გადახედეთ ფანჯრიდან ჩვენს ჭაობებს! - დიახ, არ უარვყოფ, მართლა მეჩვენა, რომ აქ ცხოვრება მოსაწყენია, თქვენთვის იმდენად არა, რამდენადაც თქვენი დიასახლისისათვის. - არა, სულაც არა ვარ აქ მოწყენილი, - სწრაფად მომიგო ქალმა.

სიმსუქნით ხორცი ტანზე უთამთამებს, დუმებს თითქო დაბლა მიწაზე მოათრევენ. მოსჩანან ცხვართან მხარზე კომბლებგადადებული, ტყავიან-თექიანი მწყემსები, სახედრები ახლა უფრო ყოჩაღად მოაბიჯებენ, ფერი დაუწმენდიათ, ბეწვი გამოუცვლიათ, იალაღს ყველასთვის ახალი სული ჩაუდგამს, ახალი სიცოცხლე შთაუბერია. ძაღლებს დასცხომიათ, ქასქასებენ. ჩვენი – და რა ჩვენი – მთელის სოფლის თვალი და ყური ამ დროს ცხვარ-მემცხვარისკენ არის მიპყრობილი. ჯავრიამ, რა დაინახა ეს სურათი, ვეღარ ისვენებდა ერთ ალაგას, დაიწყო წკმუტუნი, არაჩვეულებრივი ალერსი დამიწყო.

ოჰ, გან​გე​ბავ, მის​მი​ნე ეს ვედ​რე​ბა: თუ საყ​ვარ​ლის ხილ​ვა აღარ მერ​გე​ბა, მომ​კალ ბა​რემ, _ ტან​ჯვას გა​და​მარ​ჩი​ნე და მკვდარს მა​ინც მის ცრემ​ლი და​მა​დი​ნე!..

ნუთუ სი უმოსო მეტი რექ ჩქინ ბაბა იაკობიში ნამუსუთ ათი ინჭა და მაჩუქეს, დო მუთი თაურეშე შენდუ, მუშ სკუალეფით დო მუშ საქონელით. 13. უწუ იესოქ თის: "არძას ათი წყარიშ მაშუმალს კინ ვემუყ'უმენუას" 14. ხოლო მით გეშუნს ნამდგას მა მეფჩანქ |თისი საუკუნოთ ვამუყ'უმენუანს თიშენ ნამდა ნამუსით მა მეფჩანქ, თის გინირთუ წყარიში დუდ წყაროდ ნამდა საუკუნო სიცოცხლე იხნჩალუ. 15. ოსურპატონი უწუ: "პატონი ქომუჩი თი წყარი, ნამდა ვემმეყ'უმენუას დო ვართ თაქ მოფრთე წყარიშ ეიობუნალო" 16 იესოქ ქუწუ თის: "მეუ, ქუდუძახი სკან ქომონჯის დო ქუმორთი აშო" 17.

ოთ​ხი მტე​რი მყავს იმ ტა​ძარ​ში, მათ ვსწი​რავ მსხვერ​პლსა: ჩემ გულ​წრფელ გრძნო​ბას, მწვა​ვე ფიქ​რებს და წმინ​და ცრემ​ლსა!..

არ სჯობდა, ვაჟის მაგივრად ძაღლი ჰყოლოდა ბროლია?!

ღრუბ​ლე​ბი და მთვა​რე ერ​თხელ ღრუ​ბელთ გა​დას​წყვი​ტეს, და​აბ​ნე​ლონ ბად​რი მთვა​რე (სჩანს, შე​შურ​დათ მის სი​ტურ​ფე სი​ნა​ზე და სი​ნარ​ნა​რე!); შე​იკ​რიბ​ნენ ყვე​ლა ერ​თად, შე​ი​კუმ​შნენ, მთლად გა​შავ​დნენ და, მი​მა​ვალს თა​ვისს გზა​ზე, ღა​მის მნა​თობს მედ​გრად დახ​ვდნენ; მაგ​რამ მთვა​რემ არც შეჰ​ხე​და, სწრაფ გას​ცუ​რა ის ად​გი​ლი და დას​ტო​ვა ღრუ​ბელთ გრო​ვა, პირ​ში ჩა​ლა გა​მოვ​ლი​ლი; გას​ცუ​რა და ქვე​ყა​ნა​სა მან ნა​თე​ლი კვლავ მოჰ​ფი​ნა, ღა​მის მეხ​რის და მგზავ​რის გულს სი​ხა​რუ​ლი აგ​რძნო​ბი​ნა; ავ ღრუბ​ლებს-კი სა​ი​დან​ღაც მძლავ​რმა ქარ​მა და​უ​ბე​რა, ცხრა მთას იქით გა​დაჰ​ფან​ტა, ერთ წამ​საც არ გა​ა​ჩე​რა!..

Qd-9254 ძველი პირი საბუთისა 1634 წ. 10.23. - გარდაწყვეტილობის წიგნი როსტომ მეფისა დავით და რამაზ დავითაშვილების მამულის საქმეზე საბუთის აღწერილობა გადაწერილი XIX საუკუნეში პირების რვეულის. 1-2 გვ. თე თრი ფერის ქაღალდი, ზომა: 35,2X22,3 სმ. 4 ფრ. რესტავრირებული. რუსული მმართველობის რეგისტრაციაში გატარებულია 1820 წელს. - დოკუმენტური წყაროები-ტ.II-გვ.97.

ახლო - შეწირულების წიგნი ეფთვიმი ფაღავასი ხოფის ღვთისმშობლისადმი # 1696-1706 წწ. - შეწირულობის წიგნი დადიან-გურიელ მამიასი ბიჭვინტის ღმრთისმშობლისადმი # 1712-1733 წწ. - ნუსხა ხობის შესავალი და შეწირული სანთლისა # 1742-1758 წწ. - შეწირულობის წიგნი ბესარიონ კათალიკოზისა ხოფის საყდრისადმი # 1753 წ. 08.14. - მიწერილობა იმერეთის კათალიკოსის ბესარიონისა სინოდისადმი ფილიმონ ეპისკოპოსის შეწყნარებაზე

გიორგის ეკლესიის შესახებ - გვ.167-176 - PDF არქეოლოგია * ნინო სულავა - კოლხური ენა და კოლხური ბრინჯაოს კულტურა - გვ.177-185 - PDF წყაროთმცოდნეობა * გიორგი სოსიაშვილი - მიხეილ მაქარაშვილის წერილები და მოგონებები - გვ.186-204 - PDF * რატი სტურუა - ასკეტური სწავლება „სამოთხისა და სულიერი რჯულის შესახებ“ - გვ.205-219 - PDF კულტუროლოგია * ქეთევან ახობაძე - საზოგადოების ეკონომიკურ, სოციალურ, პოლიტიკურ და კულტურის სფეროებს შორის ურთიერთობის პრობლემატიკისათვის (რა დილემის წინაშე დგას ქართული სახელმწიფო - ერთი ასპექტი) - გვ.220-240 - PDF რეცენზია * ნინო მაისურაძე - დრო და ადამიანები.

საბუთის აღწერილობა პირი საბუთისა 1550 წ. ახლო - ნუსხა სახოფო გლეხებისა პირთა ანოტირებულ ლექსიკონში თითქმის ყველგან მითითებულია 1449-1675 და მხოლოდ რამდენიმე ადგილას 1449-1577 , რომელსაც უთითებს თეა ქართველიშვილი - 2016 - ქართველიშვილი თეა - ხობის მონასტრის საისტორიო საბუთები. XV-XVIII საუკუნეები - გვ.183

დიმიტრი ბაქრაძის მიერ გადაწერილი პირი საბუთისა * 1753 წ. 08.14. - მიწერილობა ბესარიონ კათალიკოსისა სინოდისადმი ფილიმონ ეპისკოპოსის შეწყნარებაზე *2016 - ქართველიშვილი თეა - ხობის მონასტრის საისტორიო საბუთები. XV-XVIII საუკუნეები - გვ.198

პირი საბუთისა 1669 წ. - შეწირულების წიგნი ხობელი ნიკოლოზ წულუკიძისა ხოფისადმი * 2015 - პირთა ანოტირებული ლექსიკონი - ტომი V - გვ.323 * 2016 - ქართველიშვილი თეა - ხობის მონასტრის საისტორიო საბუთები. XV-XVIII საუკუნეები - გვ.184

სიმღერა გამოჩნდა Channel 4-ის სერიალში Skins 2007 წელს და HBO-ს In Treatment-ის მესამე სეზონის ეპიზოდში 2010 წელს. სიმღერების სია რესურსები ინტერნეტში *

მას დამიმოწმებს ყველა მეცხვარე: როცა მეცხვარის ძაღლებს მოუვათ ჩხუბი და მწარედ ერთმანეთს ჰკბენენ, მაშინ პატრონსაც აღარ ჰზოგავენ, თუ მიეშველა... მასაც უღრენენ... მაგრამ იმავ დროს, თუ გაჩნდა მგელი იმ არემარეს, სადმე მახლობლად, შესწყვეტენ ბრძოლას და ყველა ერთად იმ მტერს მისდევენ მოსაგერებლად თუ კი ოთხფეხსაც ჰქონია, ვხედავთ, ამდენი გრძნობა და მოსაზრება, მაშ ადამიანს... მაღალ ქმნილებას, განა შეჰშვენის და ეკადრება, რომ მთლად გადაჰყვეს მის პირადობას, შინაურებზე არისხებდეს გულს და ვერ ჰხედავდეს, მეტის სიფიცხით, მის დასაღუპვად მტერს, მასზე მოსულს? ნუთუ ვერ ჰხედავთ რა დღე გვადგია?

ძაღლი კოჭლობით მომდევდა და მთელი ამ ხნის მანძილზე ერთხელაც არ ამოუხედია ჩემსკენ. მდინარის პირას ჩავედით. ძაღლს ყელზე ბაწარი შევხსენი და დიდ ქვაზე ჩამოვჯექი. ცოტა ხანს ვიჯექი ასე. გული საშინლად მიცემდა. გული, როგორც იქნა, დაწყნარდა. თოფი გადმოვიღე მხრიდან. მაშინ აწია თავი ძაღლმა და პირდაპირ შემხედა. თვალი ვერ გავუსწორე. თოფი გადავხსენი, ორივე გილზი ამოვიღე სავაზნეებიდან და წყალში გადავყარე. თითქოს უზარმაზარი ტვირთი გადამეგდოს, ისე გავიმართე მხრებში და თავისუფლად ამოვისუნთქე. ძაღლი გაუბედავად მომიახლოვდა და ხელი ამილოკა. უცებ მოწყდა ადგილიდან, წყალში გადავარდა.

უცებ შორეული და მივიწყებული სურათი გამახსენდა. ბავშვი ვიყავი, ოთხი თუ ხუთი წლისა ვიქნებოდი. ჩემს მეზობელ გლეხს ბოძზე საბელით ძაღლი მიება და სქელ ჯოხს უწყალოდ ურტყამდა. სისხლით მოსვრილი და ძვალდამტვრეული ძაღლი საზარლად ჰყმუოდა, წკმუტუნებდა და თან მილეული თვალებით შესცქეროდა ჯალათ გლეხს და უძირო მუდარით ევედრებოდა შენდობას. მაგრამ გლეხი ბრმა და გულდახშული იყო. არც ძაღლის თვალებს ხედავდა, არც მისი ხვეწნა-წკმუტუნი ესმოდა, კვლავ ბრაზით სცემდა და უცნაურ რამეს ჰბოდავდა. უცებ იდუმალმა ძალამ ძაღლზე მიმაგდო.